ج ) علاوه بر آن ، بحث او از مغازى نيز در مدينه مورد استقبال واقع نشد . از ميان راويان او تنها ابراهيم بن سعد مدنى است ، در حالى كه مغازى او در عراق و ايران مورد قبول واقع شد و تعداد راويان از او در شرق به هفده تن مىرسد . « 1 » فهم اين امر از ملاحظهء اختلاف ميان مكتب اخبارى عراق و مكتب حديثى مدينه در نگارش تاريخ امكان‌پذير است ؛ زيرا مكتب عراق در اين دوره در اسناد تساهل داشت و روش « قصص الايام » را به كار مىبرد ، در حالى كه مكتب مدينه از روش محدثان متأثر بود . ابن اسحاق بعد از پيروزى عباسيان در سال 132 ه . / 749 م . به عراق و در سال 142 ه . به جزيره رفت . در اين زمان حاكم آن جا ، عباس بن محمد بود . در جزيره براى نخستين بار مغازى از او شنيده شد . سپس او در فاصله زمانى 142 - 146 ه . متوجه منصور در حيره شد ، پس براى او مغازى را نوشت و به همين دليل ، اهالى كوفه مغازى را از او شنيدند . « 2 » معلوم نيست كه نوشتن مغازى به دستور خليفه بود يا نه ، اما مىدانيم كه منصور به تعليم آن بر فرزندش مهدى علاقه‌مند بود و از ابن اسحاق خواست تا مغازى را به او بياموزد . « 3 » ابن اسحاق به رى رفت و از مردمان آن جا احاديثى شنيد . او سپس به بغداد آمد و تا پايان عمر در آن جا ماند . « 4 » 2 . منابع ما ذكر مىكنند كه ابن اسحاق دربارهء مبتدأ ، سيره ، مغازى و تاريخ خلفا تا زمان منصور قلم زده است . « 5 » اين سخن را اقتباسات زيادى كه در كتابهاى تاريخ و طبقات و سيره از او كرده‌اند ، تأييد مىكند . اين اقتباسات براى توضيح محدودهء تاريخى نوشته‌هاى او مهم است . قطعه‌اى از « تاريخ الخلفا » ى ابن اسحاق كه بر روى كاغذ پاپيروس نوشته شده ، انتشار يافته است . « 6 » اين قطعهء منحصر به فرد ، روش و شيوهء او را به ما مىشناساند . اما سيرهء ابن اسحاق ، كه اولين تاريخ دربارهء سيرهء پيامبر ( ص ) است ، با چارچوب

--> ( 1 ) . Ibid : fuck , opr . t . cit , p . 144 ؛ 1 Abbott , p . 89 . 92 ( 2 ) . ر . ك : المعارف ، ص 461 و 462 ؛ معجم الادبا ، ج 6 ، ص 299 ؛ تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 277 . ( 3 ) . تاريخ بغداد ، ج 7 ، ص 245 . ( 4 ) . معجم الادبا ، ج 6 ، ص 299 . ( 5 ) . خطيب محدودهء تحقيقات او را با اين سخن خلاصه مىكند : « او عالم در سير ، مغازى ، ايام الناس ، اخبار مبتدأ و قصص انبيا بود . » ( تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 215 ) . ( 6 ) . Ibid : Abbott ; studies in Arabic Literay papyrii I , chicajou . p . 1955 . 100 - 80 .