دنيا آمد . احتمال دارد كه او حدود سال 85 ه . به دنيا آمده باشد . « 1 » اسحاق و برادرانش از محدثان معروف بودند . « 2 » محمد بن اسحاق ، مولى عبد الله بن قيس بن مخرمة بن مطلب و كنيه‌اش ابو بكر بود . « 3 » روايات تاريخى در مورد وفات او متفاوت است . قديمىترين آنها سال 151 ه . ذكر شده است « 4 » و اما روايات بعدى به سالهاى 150 - 154 ه . دلالت دارند ، و سال 151 ه . ارجحيت دارد . ذهبى در تذكرة الحفاظ « 5 » سال 151 را روايت مىكند و مىافزايد سال 152 نيز گفته شده است ؛ ابن خلكان سالهاى 150 و 153 را ذكر مىكند ، اما سال 151 را ترجيح مىدهد . ياقوت در معجم الادباء « 6 » سال 151 - 152 را ذكر مىكند . « 7 » و ما به همين دليل ، سال 151 ه . / 768 م . را سال وفات او مىدانيم . او در مقبرهء خيزران دفن شد . « 8 » ابن اسحاق در مدينه بزرگ شد و تحصيل كرد . پدر او محدث بود و پسرش از او در كتابهايش بسيار نقل مىكند . « 9 » به نظر مىرسد كه او نيز مانند بسيارى از معاصرانش كار علمىاش را با فراگيرى حديث آغاز كرده باشد . او حديث بسيارى جمع كرد ، اما توجه خاص خود را به مغازى پيامبر ( ص ) معطوف نمود . روشن است كه ابن اسحاق در تحقيقاتش به گروهى از محدثان برگزيده و اهل كتاب و راويان و قصه گويان برخورد كرده و همانطور كه خواهيم ديد ، از آنها مطالبى گرفته است . اطلاعات ما از زندگى او در مدينه محدود است و دربارهء وى تناقض شديدى وجود دارد ؛ بعضى از روايات بر شخصيت او سايه افكنده است ؛ از جمله : نشستن او در آخر مسجد در كنار زنان و سخن گفتنش با آنها كه سبب شد او را تازيانه بزنند . « 10 » همچنين گفته شده كه او خروس باز بود . « 11 » ابن اسحاق به داشتن حافظه قوى شناخته شده بود .

--> ( 1 ) . هوروتيز ، مغازى الأولى ، ص 76 ؛ بروكلمان ، تاريخ الأدب العربى ، ج 3 ، ص 11 . ( 2 ) . ر . ك : 28 . fuck , muhammad ibn ishaqp . ( 3 ) . در الفهرست ( ص 93 ) كنيهء او ابو عبد اللّه آمده است . ( 4 ) . تاريخ البخارى ، ج 1 ، ص 40 ؛ طبقات ، ج 7 ، ص 67 ؛ ابن نديم ، الفهرست ، ص 94 . ( 5 ) . ج 1 ، ص 164 . ( 6 ) . ج 6 ، ص 399 . ( 7 ) . ر . ك : تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 223 - 224 ؛ ابن سيد الناس ، عيون الاثر فى فنون المغازى و السير ، ج 1 ، ص 8 - 9 ؛ بستى ، علماء الامصار ، ص 40 . ( 8 ) . طبقات ، ج 7 ، ص 67 ؛ ابن العماد ، شذرات الذهب ، ج 1 ، ص 230 . ( 9 ) . نام او 15 بار در تاريخ طبرى آمده است . ( 10 ) . ياقوت حموى ، معجم الادبا ، ص 4 ، 400 ؛ الفهرست ، ص 92 ؛ ذهبى ، ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 23 . ( 11 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 164 .