الشيخ رسول جعفريان وديگران

113

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

مىباشد ؛ اما در اين رابطه از ابن عباس نيز چنين روايتى نقل شده است . « 1 » به نظر مىرسد با توجه به اشخاصى كه در سلسلهء اين خبر قرار دارند ، صدور چنين خبرى از ابن عباس بسيار بعيد است . اين اشخاص عبارتند از : ابراهيم بن اسماعيل بن ابى حبيبه ، داود بن حصين و عكرمه . گذشته از اين كه هر سه به شدت تضعيف شده‌اند ، داود بن حصين و عكرمه به خارجى بودن نيز متهم هستند . « 2 » اين موارد ، تعداد اندكى از روايات آل زبير در سيرهء رسول خدا ( ص ) بود كه به اختصار مورد نقد و بررسى قرار گرفت ؛ امّا روايات ديگرى نيز وجود دارد كه بطلان برخى بديهى بوده و در جاى خود ثابت شده ، و برخى ديگر مورد ترديد و قابل تأمل است ؛ فهرست اين روايات به قرار زير مىباشد : 1 ) ماجراى قتيله خواهر ورقة بن نوفل و درخواست او از پدر رسول خدا ( ص ) براى اين كه از او كام بگيرد . . . . « 3 » 2 ) ماجراى زيد بن عمرو بن نفيل كه در كنار كعبه به قريش خطاب مىكرد : قسم به آن كه جان زيد در دست اوست ، جز خود كسى را بر آيين ابراهيم نمىشناسم . . . . « 4 » 3 ) ماجراى عبور زيد بن عمرو از كنار پيامبر ( ص ) [ حديث بلدح ] در حالى كه با تعدادى ديگر مشغول صرف غذا بودند و رسول خدا ( ص ) از او دعوت كرد ؛ ولى زيد جواب داد كه من از گوشتى كه با نام خدا ذبح نشده ، نمىخورم . « 5 » 4 ) حديث « شق صدر » كه عروه از ابوذر غفارى نقل كرده و مرسله است . « 6 » 5 ) حديث « ما من نبىّ إلّا قد رعى الغنم » « 7 » كه به پيامبر منسوب است . 6 ) ازدواج رسول خدا ( ص ) با خديجه توسط عمويش عمرو بن اسد ؛ « 8 » اما يعقوبى گويد : ابو طالب با ايراد خطبه‌اى كه چنين آغاز مىشود : « الحمد اللّه الّذي جعلنا من زرع

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 292 . ( 2 ) . ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 5 و 6 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 94 و 95 و ج 3 ، ص 163 و 164 . به خصوص اگر سند روايت بدين گونه باشد كه در اين مورد آمده است . ( 3 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 95 . ( 4 ) . سيرة النبويه ، ج 1 ، ص 240 . ( 5 ) . انساب الاشراف ، ج 10 ، ص 467 . ( 6 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 304 . ( 7 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 125 . ( 8 ) . همان ، ص 132 و ج 8 ، ص 13 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 282 .