نقش تاريخى امام على بن ابى طالب در زمان پيامبر ( ص ) از نگاه ابن اسحاق و ابن هشام رسول جعفريان مقدمه در اين نوشته دست كم به دو مطلب توجه داريم : اول اين كه راهى براى شناخت بيشتر گرايش شيعى در ابن اسحاق و موضع ابن هشام نسبت به آن بيابيم . ديگر اين كه به طور غير مستقيم ، با نوع كار ابن هشام در ارتباط با متن ابن اسحاق آشنا شويم . نكته اول : اين مطلب مشهور است كه ابن اسحاق ( م . 151 ه ) متهم به گرايش شيعى شده است و دربارهء ماهيت اين گرايش و اين كه گرايش به مذهب امامى نبوده و تنها نوعى تشيع عراقى است و اين كه در ادامهء روى كار آمدن عباسيان است كه در ابتداى كار خود را شيعى مىنمودند و . . . سخن فراوان گفته شده و ما نيز در منابع تاريخ اسلام ( ص 56 - 63 ) مطالبى نقل و نقد كرده‌ايم . اين كه برخى از سنيان قديم و كسانى از نويسندگان شيعه ، فلان عالم سنى را به دليل آن كه در متون كهن رجالى متهم به تشيع شده و يا به دليل نقل چند روايت در فضايل اهل بيت ( ع ) شيعه دانسته‌اند ، قابل قبول نيست و ابن اسحاق از افرادى است كه از اين زاويه شيعه قلمداد شده است . وى همانند بسيارى از عراقيان آن روزگار ، اهل بيت ( ع ) و به ويژه امام على ( ع ) را دوست داشته است . او از عثمان يا بيزار بود و يا دست كم چندان خشنود نبود . در مقايسه با اسحاق ، كما بيش گفته شده كه عبد الملك بن هشام ( م . 218 يا 213 ه ) ، تمايلات مخالف داشته و همين سبب شده است تا ابن اسحاق مطالبى را حذف كند . آنچه در اينجا آورده‌ايم ، مطالبى است كه ابن اسحاق دربارهء امام على ( ع ) نوشته است . با توجه به شيوهء نگاه ابن اسحاق به سيره و حجمى كه وى براى مجموع كتاب ، بر حسب تقسيم بر موضوعات در نظر گرفته ، مىتوان دربارهء گرايش مذهبى وى تا