روايت نخست : وضوى عثمان در اين وضو ، صورت و دست‌ها و پاها شسته مىشود و فقط سر ، مسح مىگردد و وضو ، تركيبى از سه شستن و يك مسح است . « 1 » بخارى و مسلم ، هر دو در كتاب‌هاى خود ، اين وضو را از عثمان گزارش كرده‌اند . « 2 » در يك گزارش ، عثمان ، هر يك از اعضا را سه بار مىشويد و پاها را نيز تا كعبَين مىشويد ؛ امّا سر را يك بار مسح مىكند و در پايان ، اين وضو را وضوى پيامبر صلى اللّه عليه و آله مىخواند . هر چند گزارش‌ها متعدّد و متفاوت‌اند ، « 3 » امّا بيشتر آنها نشان دهنده تأكيد عثمان بر اين وضوى خاص و اختلاف آن با عمل برخى ديگر از صحابيان است . در نقل ديگرى كه نشان دهنده پيدايى تفاوت در نحوه وضو گرفتن است ، عثمان مىگويد : كسانى احاديثى را از پيامبر صلى اللّه عليه و آله روايت مىكنند كه من نمىدانم آنها چيستند ؛ امّا من ديدم كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله مثل اين وضوى من ، وضو مىگرفت . « 4 » افزون بر اين ، متّقى هندى در كنز العمّال ، به نقل از ابو مالك دمشقى گزارش مىدهد كه : ديدگاه عثمان بن عفّان ، در دوران خلافتش ، درباره وضو ، چند گونه بود . « 5 »

--> ( 1 ) . گفتنى است عدّه كمى به جمع ميان مسح و غسل پاها فتوا داده‌اند و برخى مانند حسن بصرى ، قائل به تخييرند ( ر . ك : بدائع الصنائع : ج 1 ص 5 ) . ( 2 ) . صحيح البخارى : ج 1 ص 48 ، صحيح مسلم : ج 1 ص 142 . ( 3 ) . براى نمونه ، برخى از آنها قيد " ثلاثا " را در " مسح رأس ( سر ) و رِجل ( پا ) " دارند و برخى ندارند و برخى " مسح رِجلين ( پاها ) " دارند و برخى " غسل رجلين " را ( ر . ك : مسند ابن حنبل : ج 1 ص 148 ح 487 489 ، سنن الدار قطنى : ج 1 ص 85 و 86 ح 9 13 ) . ( 4 ) . صحيح مسلم : ج 1 ص 207 ح 8 . ( 5 ) . كنز العمّال : ج 9 ص 443 ح 26890 .