محمد الريشهري
80
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
آداب ايثار در تعريف " ايثار " گفتيم كه اصل ايثار ، عبارت است از " مقدّم داشتن چيزى بر اساس حق " . اصول آداب ايثار كه در فصل پنجم خواهد آمد در اين تعريف ، خلاصه شده است . بنا بر اين ، رعايت اين آداب ، شرط تحقّق مفهوم ايثار به عنوان يك ارزش مهمّ اخلاقى نيز هست : الف اخلاص نخستين ادبِ ايثار ، اخلاص است . « 1 » اگر اخلاص نباشد ، " مقدّم داشتن ديگرى " تحقّق پيدا نمىكند . وقتى كسى با انگيزهاى غير الهى ، چيزى را كه خود بدان نيازمند است ، به ديگرى مىدهد ، در واقع ، آن را به خودش داده است ؛ چرا كه انگيزه نفسانى و خودخواهى ، او را وادار به اين عمل كرده است . ب علاقه دومين ادب ايثار ، علاقهمندى به چيزى است كه ايثار مىشود . « 2 » اگر علاقهمندى به آن نباشد ، " مقدّم داشتن ديگران " نيز بىمعناست . اين ادب نيز از تعريف ايثار ، قابل استنباط است . ج مقدّم داشتن نزديكان مقدّم داشتن نزديكان و كسانى كه تأمين نيازهاى زندگى آنان بر انسان واجب است ، يكى ديگر از آداب ايثار است . « 3 » اين ادب را از افزودن قيد " بحقّه " به تعريف ايثار نيز مىتوانيم استخراج كنيم ؛ زيرا مقدّم داشتن ديگران بر " نزديكان " ، عقلًا و شرعا
--> ( 1 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 149 ( اخلاص ) . ( 2 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 151 ( دوست داشتن آنچه ايثار شده ) . ( 3 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 153 ( مقدّم داشتن خانواده ) .