محمد الريشهري

78

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

بررسى دقيق براى پاسخ دادن به اين سؤال ، نشان مىدهد كه ايثار ، ريشه‌اى جز ايمان نمىتواند داشته باشد . تقويت صفات نيكويى كه به صفت ايثار منتهى مىشوند نيز تنها در سايه ايمان ، امكان‌پذير است . از اين رو ، در مكاتب مادّى ، سخن گفتن از ارزش‌هاى اخلاقى ، شوخىاى بيش نيست و هدفى جز فريب دادن و گم‌راه كردن افكار عمومى ندارد . بر اين پايه ، هر چه ايمان در وجود انسانْ تقويت شود ، به خصلت ارزشمند ايثار ، نزديك‌تر مىگردد و به فرموده امام على عليه السلام ، انسان ، در بالاترين مراتب ايمان ، ايثارگر مىشود « 1 » و به گفته امام صادق عليه السلام ، مؤمنانِ كامل هستند كه در سختى ، ديگران را بر خود ، مقدّم مىدارند « 2 » و هر چه ايمان ، كامل‌تر شود ، قدرت ايثارگرى در انسان ، افزون مىگردد تا به مرتبه ايثار جان و جانبازى مىرسد . آثار ايثار ايثار ، نقطه مقابل استئثار ( انحصارطلبى ) است . هر چه استئثار براى جامعه مطلوب انسانى ، زيانبار ، و براى وحدت و انسجام آن ، ويرانگر است ، « 3 » ايثار ، سودمند و سازنده است . اسلام ، در مقابل مكاتب مادّى كه فرهنگ خودخواهى و خودپرستى را تبليغ و ترويج مىكنند ، خودخواهى را ريشه مفاسد فردى و اجتماعى مىداند و با ترويج فرهنگ ايثار و از خودگذشتگى مىخواهد اين ريشه خطرناك را بخشكاند . البتّه با يك نگاه دقيق و عميق ، در مىيابيم كه اسلام ، با اين اقدام ، خودخواهى فطرى انسان را هدايت ، و منافع واقعى و درازْمدّت او را تأمين كرده است . انسان‌هاى ايثارگر ، در واقع ، خود را مىسازند و منافع حقيقى و هميشگى خود را

--> ( 1 ) . ر . ك : دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 129 ح 15 . ( 2 ) . ر . ك : دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 139 ح 41 . ( 3 ) . ر . ك : دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 205 ( استئثار ( انحصارطلبى ) / درآمد ) .