محمد الريشهري
61
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
شايان ذكر است كه اين معنا از مواسات ، دو نوع دارد : يكى مواسات با مال و امكانات مادّى « 1 » و ديگرى مواسات با جان به هنگام خطر . « 2 » ب رعايت حقوق ديگران به طور يكسان . اين معنا از مواسات نيز انواع فراوانى دارد ، مانند : مواسات در حكومت ( به معناى عدالت اجتماعى و برخورد يكسان با يكايك افراد جامعه ) ، مواسات در قضاوت ( به معناى عدالت قضايى و برخورد يكسان با طرفين دعوا ) ، مواسات در تعليم ( به معناى عدالت آموزشى و برخورد مساوى با همه دانشآموزان ) و مواسات در خانواده ( به معناى رعايت مساوات در ابراز محبّت به فرزندان ) . « 3 » 2 . دليل تأكيد بر مواسات مالى بررسى احاديث اين بخش ، نشان مىدهد كه بيشتر احاديث " مواسات " ، درباره مواسات مالى است . از اين رو ، اين سؤال ، قابل طرح است كه دليل اين همه تأكيد بر مواسات مالى چيست ؟ آيا اهمّيت و ارزش اين نوع از مواسات ، بيش از ساير انواع آن است ؟ پاسخ ، اين است كه برخى از انواع مواسات غير مالى ( مانند مواسات با جان ) ، نه تنها ارزششان از مواسات مالى كمتر نيست ، بلكه بىترديد ، از ارزش بيشترى برخوردارند . بنا بر اين ، دليل تأكيد احاديث اسلامى بر مواسات مالى ، به دليل نياز بيشتر جامعه به فرهنگ شدن اين نوع مواسات است . از سوى ديگر ، مواسات مالى ، مقدّمه مواسات جانى است و كسى كه نمىتواند ديگرى را در مال خود سهيم كند ، بىترديد ، براى حفظ جان او ، خود را به خطر
--> ( 1 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 437 ( مواسات با مال ) . ( 2 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 441 ( مواسات در جنگ ) . ( 3 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 437 ( فصل دوم : انواع مواسات ) .