آنچه در اين حكمت‌نامه ذيل عنوان " آزاررسانى " مورد توجّه و بررسى است ، ايذاء به معناى اوّل ، يعنى ايجاد مزاحمت براى ديگران ، و معناى سوم ، يعنى تحمّل رنج در راه انجام دادن وظيفه است . برجسته‌ترين نكات قابل تأمّل در عناوين آينده ، از اين قرار است : 1 . بىآزارى ، روشن‌ترين نشانه مسلمانى رعايت حقوق ديگران و اجتناب از آزار رساندن به آنان ، بارزترين نشانه پيروى از اسلام است . اهمّيت اين ويژگى تا آن جاست كه بدون آن ، نمىتوان كسى را مسلمان ناميد ؛ زيرا پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله تصريح مىكند كه : المُسلِمُ مَن سَلِمَ المُسلِمونَ مِن يَدِهِ و لِسانِهِ . « 1 » مسلمان ، كسى است كه مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند . اين تفسير از مسلمانى ، نشان مىدهد كه از نظر بنيان‌گذار دين اسلام ، رعايت حقوق مردم و اجتناب از آزردن آنان ، نخستين شرط گرايش به آيين اسلام است و انتخاب نام " مسلمان " براى پيروان اين آيين ، به همين مناسبت است . از منظر احاديث اسلامى ، آزردن ديگران ، از خصوصيّات انسان‌هاى پست و شرور است « 2 » و مسلمان ، كسى است كه آزار او به هيچ كس ، حتّى به مورچه‌اى نمىرسد . « 3 » نكته مهمّى كه از احاديث اين فصل مىتوانيم استنباط كنيم ، اين است كه مدّعيان اسلام ، به ميزان رعايت حقوق ديگران ، مسلمان‌اند و هر كس به هر ميزان كه

--> ( 1 ) . ر . ك دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 14 ح 1251 . ( 2 ) . ر . ك دانش‌نامه ميزان الحكمه : ص 17 ( فصل يكم : نكوهش آزاررسانى / آزاررسانى ، عادت بَدان است ) . ( 3 ) . ر ك دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 23 ح 1275 .