استئثارِ ( انحصارطلبىِ ) شمارى از سردمداران امّت ، بيشترين ضربه را به نفوذ و گسترش اين آيين آسمانى وارد ساخت . چهار . مبارزه با استئثار پيامبر صلى اللّه عليه و آله در عصر نبوّتش و امام على عليه السلام در دوران خلافتش ، با همه توان كوشيدند كه از بروز آفت خطرناك انحصارطلبى در ميان دولت‌مردان نظام نوپاى اسلامى ، پيشگيرى كنند . پيامبر خدا تا آن جا مراقب آفت انحصارطلبى بود كه از هر گونه رنگ و بوى اين خصلت زشت نيز اجتناب مىكرد و اجازه نمىداد كسى حتّى ايشان را بر خود مقدّم بدارد . از اين رو ، هنگامى كه بند كفش او در طواف ، پاره مىشود و شخصى به احترام ايشان بند كفش خود را باز مىكند و به ايشان مىدهد ، نمىپذيرد و مىفرمايد : هذِهِ أثَرَةٌ ، ولا أقبَلُ أثَرَةً . « 1 » اين ، نوعى امتياز است و من امتياز را نمىپذيرم . اهل بيت پيامبر خدا نيز نه تنها از انحصارطلبى اجتناب مىكردند ، بلكه حقوق خود را نيز ايثار مىنمودند . مطالعه سيره عملى آنان در هر دو زمينه ، بويژه براى دولت‌مردان ، بسيار آموزنده است ؛ امّا افسوس كه زمامداران امّت اسلامى از آنان پيروى نكردند و همان گونه كه پيامبر خدا پيشگويى كرده بود ، گرفتار آفت استئثار شدند و بدين سان ، بر اسلام و اسلاميان ، گذشت آنچه گذشت .

--> ( 1 ) ر . ك : المعجم الأوسط : ج 3 ص 174 ح 2840 .