محمد الريشهري
197
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
زهد ، در عرصه تكامل معنوى ، فرصت لازم را براى خودسازى فراهم مىكند ، جان را از بردگى هوسها رهايى مىبخشد ، ايمان و عبادت را در كام جانْ شيرين مىكند ، انسان را به آفريدگار خود نزديك مىنمايد و سرانجام ، او را به قلّه تكامل انسانى صعود مىدهد . « 1 » زهد ، تنها در عرصه معرفت و معنويت ، كارساز نيست و آسايش و آرامش زندگى مادّى نيز در گرو زهد است . زهد ، مشكلات زندگى را آسان مىكند ، به انسانْ عزّت مىبخشد و دنيا را در خدمت او قرار مىدهد . « 2 » زهد ، بيش از آنچه در عرصه زندگى فردى كارساز است ، در عرصههاى سياسى ، اجتماعى و اقتصادى كارآيى دارد . فرهنگ زهد ، ريشه ظلم و تجاوز به حقوق ديگران را مىسوزاند و زمينه را براى ايثار و مُواسات ( سهيم كردن ديگران در داشتههاى خود ) فراهم مىسازد . همه اختلافهاى سياسى و اقتصادى ، و همه جنگها و خونريزىها ، ريشه در دنياگرايى دارند . امام على عليه السلام در تبيين انگيزه مخالفتها و جنگهايى كه در دوران كوتاه حكومت او اتّفاق افتاد ، در خطبه معروف " شِقشِقيّه " مىفرمايد : فَلَمَّا نَهَضْتُ بالْأَمْرِ نَكَثَتْ طائِفَةٌ ، ومَرَقَتْ أُخْرَى وَقَسَطَ آخَرُونَ كَأَنَهُمْ لَمْ يَسْمَعُوا اللّهَ سُبْحَانَهُ يَقُولُ " تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ " « 3 » بَلَى ! واللّه لَقَدْ سَمِعُوهَا وَوَعَوْهَا ، وَلكِنَّهُمْ حَلِيَتِ الدُّنْيَا فى أَعْيُنِهمْ ، وَرَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا . « 4 »
--> ( 1 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : بخش سوم / فصل سوم / دوستى و پاكى نفس / چشيدن شيرينى ايمان / درستى دين . ( 2 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : بخش سوم / فصل سوم / بركتهاى زهد / آسايش زندگى . ( 3 ) . قصص : آيه 83 . ( 4 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : ج 1 ص 416 ح 675 .