محمد الريشهري
194
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
احاديث ، به شدّت از رهبانيت ، نهى كردهاند ؟ « 1 » پاسخ ، اين است كه زهد اسلامى و رُهبانيت مسيحيت ، دو مقولهاند و با هم تفاوتهاى فراوانى دارند . اصلىترين و مهمترين ويژگى زهد اسلامى كه ساير ويژگىها به آن باز مىگردند ، اين است كه زهد اسلامى ، بر منطق و برهان روشن ، استوار است ؛ امّا رهبانيت مسيحيت ، توجيه علمى و منطقى ندارد . زهد اسلامى ، چشمپوشى از مطلق لذايذ مادّى نيست و همانطور كه توضيح داديم تنها چشمپوشى از لذايذ زيانبار است ؛ امّا رهبانيت مسيحيت ، مردم را به چشمپوشى از مطلق لذايذ مادّى دعوت مىكند . به سخن ديگر ، اسلام ، لذايذ مادّى را به دو بخش تقسيم كرده است : لذايذ سودمند و لذايذ زيانبار . زهد اسلامى ، شامل لذايذ سودمند نمىشود و اين ، همان چيزى است كه خرد و منطق ، انسان را بدان دعوت مىكند . اسلام ، هرگز نمىگويد كه انسان بايد از لذايذى كه براى زندگى او سودمندند ، چشمپوشى كند يا نسبت به آنها بىرغبت باشد . پيامبر خدا ، براى اين كه زهد اسلامى با رهبانيت مسيحى اشتباه نشود و براى اين كه از تحريف مفهوم " زهد " پيشگيرى نمايد ، تصريح مىفرمايد : لَيسَ الزُّهدُ فِى الدُّنيا تَحريمَ الحَلالِ ، و لا إضاعَةَ المالِ ، ولكِنَّ الزُّهدَ فِى الدُّنيا الرِّضا بِالقَضاءِ . . . . « 2 » زهدورزى نسبت به دنيا ، حرام كردن حلال [ بر خود ] و يا ترك ثروت نيست ؛ بلكه زهدورزى نسبت به دنيا ، عبارت است از : راضى بودن به قضاى خدا . . . . همه احاديثى كه درباره تحريف زهد ، هشدار دادهاند و يا از رهبانيت و حرام
--> ( 1 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : بخش يكم / فصل دوم / نهى از رهبانيت و از حرام شمردن آنچه خدا حلال كرده است . ( 2 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : ج 2 ص 62 ح 849 .