محمد الريشهري

281

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

7 / 5 زمان تربيت كودك « 1 » 5291 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : فرزند تا هفت سال ، آقاست ، هفت سال خدمتكار و هفت سال وزير است . اگر در بيست و يك سالگى از تربيت او راضى بودى ، كه خوب ، و گرنه ، به پهلويش بزن [ تا دنبال كار خودش برود ] كه نزد خداوند ، معذورى . 7 / 6 شيوه تربيت اسلامى الف تكريم و مدارا و دلسوزى و محبّت 5292 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : كودكانتان را تكريم كنيد و آنان را خوبْ تربيت كنيد . 5293 . مسند ابن حنبل به نقل از عموى ابو رافع بن عمرو غِفارى : من كودك بودم كه به درخت خرماى انصار ، سنگ پرتاب مىكردم . پيامبر صلى اللّه عليه و آله كه آمد ، به ايشان گفته شد : اين جا كودكى هست كه به درخت خرماى ما سنگ مىزند .

--> ( 1 ) كودك شش ساله از لحاظ ذهنى ، نسبت به كودك دو ساله ، در قبول تقاضا و درخواست و راه‌نمايى و نمايش رفتارهاى ديگران ( كه به عنوان الگويى براى تقليد كودك عمل مىكنند ) ، يا ديگر ارتباطهاى كنترل‌مدار ، تواناتر است . به موازات رشد كودك ، اين گونه درون‌دادهاى ارتباطى ، به صورت فزاينده‌اى آثار جزئى و ظريفى به بار مىآورند . درخواست انجام دادن رفتارهاى متوالى پيچيده ، ممكن است اين توانايىها را در كودك شش ساله فرا خوانَد و او را به پاسخ وا دارد ، در حالى كه در اغلب موارد ، كودكان دو ساله ، فاقد تجهيزات شناختى براى اجابت اين گونه درخواست‌ها هستند . ارتباطات كنترل‌ْمدار از كودك به جانب ديگر نيز ، نشانگر تغييرات وابسته به سن در اوان كودكى است . كودك دو ساله ، آشكارا مىتواند رفتار اطرافيان خود را به شيوه‌هاى ظريف ، كنترل كند و چنين نيز مىكند . با وجود اين ، او هرگز نمىتواند همانند كودكان شش ساله ، ديگران را به گونه‌اى هدفمند ، با بهره‌گيرى از درخواست‌هاى گاه جزئى ، كلامى ، حركات بدنى ، نمايش‌هاى جسمانى و مانند آنها ، به ابراز رفتارهاى مورد نظر خود ، وا دارد . سرانجام ، كودك در حال رشد ، توان مىيابد تا به صورتى روزافزون ، بر رفتار خود ، مهار زند ( ر . ك : رشد شناختى : ص 106 ) .