را بپذيرند . از اين رو ، تبليغات ، كم‌ترين اثرى در هدايت و سازندگى آنان ندارد و به همين دليل ، قرآن كريم ، تصريح و تأكيد مىفرمايد : " إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ . « 1 » تنها كسانى [ دعوت تو را ] اجابت مىكنند كه گوش شنوا دارند ؛ و [ امّا ] مردگان را خداوند ، برخواهد انگيخت " . " إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ وَ ما أَنْتَ بِهادِي الْعُمْيِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ . « 2 » البته تو مردگان را شنوا نمىگردانى ، و اين ندا را به كران ، چون پشت بگردانند ، نمىتوانى بشنوانى ، و راهبرِ كوران از گمراهىشان نيستى " . و بدين‌سان ، كسانى كه در اثر آلودگىها به مرگ روانى مبتلا شده‌اند ، نمىتوانند از تبليغات مفيد ، بهره‌مند شوند . نكته قابل تأمّل اين است كه وقتى انسان در اثر كارهاى ناشايسته به مرگ انديشه و روانْ مبتلا شد ، حقيقت را مىفهمد ؛ ولى نمىتواند بپذيرد . قرآن كريم ، درباره چنين شخصى مىگويد : " أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ . « 3 » پس آيا ديدى كسى را كه هوس خويش را معبود خود قرار داده و خدا او را دانسته ، گمراه گردانيده ، و بر گوش او و دلش مُهر زده ، و بر ديده‌اش پرده نهاده است ؟ آيا پس از خدا چه كسى او را هدايت خواهد كرد ؟ آيا پند نمىگيريد ؟ " هنگامى كه در اثر تراكم آلودگىها ، هوس بر انسانْ چيره گردد و به صورت بُت ، مورد پرستش وى واقع شود ، چنين انسانى ديگر قابل هدايت نيست . نه اين‌كه

--> ( 1 ) . انعام ، آيه 36 . ( 2 ) . نمل ، آيه 80 و 81 . ( 3 ) . جاثيه ، آيه 23 .