كه مرگ يكى از شما فرا رسد ، فرشتگان ما جانش را بستانند ، در حالى كه كوتاهى نمىكنند " . " اى دو رفيق زندانىام ! آيا خدايان پراكنده بهترند يا خداى يگانه مقتدر ؟ " . حديث 1355 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله در دعاى " جوشن كبير " : اى يار غريبان ، اى ياور دوستان ، اى چيره بر دشمنان ! 3 / 50 قديم ، ازَلى واژه‌شناسى " قديم " و " ازلى " صفت " قديم ( ديرينه ) " ، فعيل به معناى فاعل از مادّه " قدم " است كه بر پيشى گرفتن دلالت دارد . آن گاه معانى نزديك از آن برگرفته مىشود . براى متضادّ " حدوث " ، مىگويند : " قِدَم " ، و گفته مىشود : " شىءٌ قديم ( چيزى است كهنه ) " ، آن گاه كه زمان آن گذشته باشد . همچنين گفته مىشود : " قَدَم ، يَقدُم ، قَدما " ؛ يعنى : پيش آمد . بر اين پايه ، " قديم " ، گاه درباره موجودى به كار مىرود كه هستى آن ، آغازى ندارد و موجودى هميشگى است ، و گاه درباره موجودى به كار مىرود كه زمان آن ، گذشته است . صفت " ازلى ( هميشگى ) " منسوب به ازل است . خليل بن احمد فراهيدى مىگويد : " ازل " ، يعنى شدّت زمان . ابن فارس گفته است : " ازل " ، دو معنا دارد : تنگى و دروغ . . . ؛ امّا آن ازلى كه به معناى " قِدَم " است ، از هيچ يك از اين دو معنا نيست ؛ بلكه گفتارى است كه كوتاه و دگرگون شده است . [ آن در اصل ، ] " لم يزل " بوده است . خواستند به آن [ " ياى " ] نسبت دهند