محمد الريشهري
527
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
شىء ، دلالت دارد . " قدرُ الشىء " ، يعنى : " اندازه آن " و " قدرتُ الشىء " ، يعنى : " آن چيز را اندازه گذاردم " و " قَدَرتُ على الشىء " ، يعنى : " بر آن ، نيرو يافتم بر [ انجام دادن ] آن ، توانا گشتم " و اسم از اين فعل ، " قدرت " است ، و " قدير " و " قادر " ، مىتواند [ بر گرفته ] از " قدرت " يا " تقدير " باشد . از آن جا كه صفات " مقتدر " و " مُقيت " و " مُهَيمِن " ، از لحاظ معنا به دو صفت " قدير " و " قادر " نزديكاند ، به اين صفات نيز اشاره مىكنيم : صفت " مقتدر " ، اسم فاعل از اقتدر ، يقتدر ، اقتدار ، از مادّه " قدر " است و اقتدار بر يك شىء ، يعنى توانايى بر آن . ابن اثير مىگويد : در نامهاى خداى متعال ، قادر و مقتدر و قدير هست . قادر ، اسم فاعل از " قدر ، يقدر " است و قدير ، فعيل از آن مادّه و براى مبالغه است و مقتدر ، مفتعل از " اقتدر " و بليغتر از " قادر " و " قدير " است . صفت " مُقيت " ، اسم فاعل از " قوت " است كه بر نگهدارى و توانايى بر چيزى دلالت دارد . مقيت ، يعنى نگاهبان و شاهد و توانا و بسيار توانا ، و " مُهَيمِن " ، بر وزن مفيعل از ريشه " أمن " و اصل آن " مُؤَيمِن " است كه همزهاش بدل به هاء شده است . مهيمن ، يعنى : رقيب ، شاهد ، قائم به امور آفريدهها و ايمنىبخش .