محمد الريشهري

431

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

3 / 25 رازق ، رزّاق واژه‌شناسى " رازق " و " رزّاق " صفت " رزّاق ( بسيار روزىرسان / بسيار روزىبخش ) " ، بر وزن فعّال ، از ساخت‌هاى مبالغه و مبالغه در " رازق ( روزىرسان / روزىبخش ) " است و " رزق " ، در لغت ، گاه در معناى عام براى " عطا " و " آنچه از آن سود برده مىشود " ، به كار مىرود و گاه در معناى خاص ، يعنى " آنچه مايه قوام جسم و رشد آن است " ، به كار مىرود . رازق و رزّاق ، در قرآن و حديث برگرفته‌ها از مادّه " رزق " ، در قرآن كريم ، نزديك به هفتاد بار به كار رفته‌اند و خداى متعال به " اوست بسيار روزىبخش " يا " بهترينِ روزىرسانان " يا " شما را از آسمان و زمين ، روزى مىرساند " ، توصيف شده است . احاديث ، رازق بودن خدا را به شكل مطلق و عام ، بيان كرده‌اند : " روزى رسان هر روزىخور " و " روزىرسان نافرمان و فرمان‌بُردار " . واژگان قرآن و حديث درباره رزّاق بودن و رازق بودن خداى سبحان ، هم بر معناى عام اين دو صفت حمل مىشوند ( يعنى : " بخشنده عطا و آنچه از آن سود برده مىشود " ) و هم بر معناى خاصّشان ( يعنى " عطا كننده آنچه قوام و رشد شيئ بدان است " ) ؛ هر چند كه معناى خاص ، به مراد ، نزديك‌تر است . قرآن " از آنان ، هيچ روزىاى نمىخواهم ، و نمىخواهم كه مرا خوراك دهند . خداست كه خود ، روزىبخشِ نيرومندِ استوار است " .