و امّا شكر ، تنها در مقابل نيكوكارى است . پس گفته نمىشود : او را بر شجاعتش شكر گزاردم . حميد و محمود و حامد ، در قرآن و حديث برگرفته‌ها از مادّه " حمد " ، در قرآن كريم شصت بار به خداى متعال نسبت داده شده‌اند و نام " حميد " با نام " غنى " ، ده بار و با نام " عزيز " ، سه بار ، با نام " مجيد " ، يك بار ، با نام " حكيم " ، يك بار ، با نام " ولى " ، يك بار و با تعبير " صراط الحميد ( راه [ خداى ] ستوده ) " نيز يك بار وارد شده است . از كاربردهاى قرآن و حديث ، چنين مىنمايد كه حمد و شكر ، آن سان كه ابن اثير گفته ، نزديك به هم هستند و حمد ، اعم از شكر است ؛ زيرا خداوند متعال بر صفات ذاتى و بر عطايش حمد مىشود و بر صفاتش شكر گزارده نمىشود . و در حديث است : " اى آن كه در همه خصلت‌هايش ستوده است " ، " اى خداوند ستوده در همه افعالش " و " ستايش ، از آنِ خداست كه به نعمت‌هايش ستوده است " .