" عليم " ، سه بار و نيز يك بار با صفت " غنى " و يك بار با صفت " شَكور " آمده است . آيات و روايات ، اين معنا را مىرسانند كه حلم خداوند سبحان ، غالبا درباره گناه بندگان به كار برده مىشود . از همين جا به دست مىآوريم كه اساسا معناى لغوى " حلم " خداوند ، چشم پوشى كردن از گناه بندگان است و اين كه خداوند ، در كيفر گناهكاران ، شتاب نمىكند ؛ بلكه صبر مىكند و به آنها فرصت مىدهد تا توبه كنند و جبران نمايند . كاربرد اين صفت در قرآن كريم ، در مورد برخورد خداوند متعال با كسانى كه از او نافرمانى كرده‌اند ، با عنايت به مفهوم لغوى آن ، به معناى شتاب نكردن خدا در كيفر گنهكاران و مهلت دادن به آنها براى توبه و بازگشت از گناه است و از آن جا كه عجله كردن در كيفر گنهكار ، با آن كه ممكن است توبه كند ، اقدامى عالمانه نيست ، قرآن ، صفت بردبارى خداوند را در كنار علم او قرار داده است و در احاديث ، " حليم " بودن خداوند با اين توصيف كه خداوند ، كار جاهلانه نمىكند و نسبت به كيفر گنهكاران عجله نمىنمايد ، مورد تأكيد قرار گرفته است . قرآن " آنان را به جايگاهى كه آن را مىپسندند ، درخواهد آورد ؛ و شك نيست كه خداوند ، دانايى بردبار است " . " خداوند ، شما را به سوگندهاى لغوتان مؤاخذه نمىكند ؛ ولى شما را بدانچه دل‌هايتان [ از روى عمد ] فراهم آورده است ، مؤاخذه مىكند ؛ و خدا آمرزنده بردبار است " . " گفتارى پسنديده [ در برابر نيازمندان ] و گذشت [ از اصرار و تندىِ آنان ] بهتر از صدقه‌اى است كه آزارى به دنبال آن باشد ؛ و خداوند ، بىنياز بردبار است " . حديث 1266 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله در دعاى ايشان در روز نبرد احزاب : خداى من ! تو آن بردبارى هستى كه نابخردى نمىكند .