محمد الريشهري
397
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
1260 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : خداوند ، نعمتهايش بزرگ و هميشگىاند . . . در حكم خود ، دادگر است و در فرمانروايىِ خود ، داناست . 3 / 19 حسيب واژهشناسى " حسيب " صفت " حسيب ( حسابگر / بسنده ) " بر وزن فعيل و از مادّه " حسب " است كه دو معناى اصلى دارد : نخست ، شمارش ؛ چنان كه مىگويى : " حسبت الشىءَ أحسبه حسبا وحُسبانا ؛ آن چيز را شمردم " . دوم ، بسندگى ؛ چنان كه مىگويى : " شىءٌ حِسَابٌ ؛ چيز بسنده " . " أحسبتُ فلانا " ، هنگامى به كار مىرود كه آنچه او را خشنود مىسازد ، به او عطا كنى . بنا بر اين ، " حسيب " در لغت ، دو معنا دارد : حسابگر و بسنده . حسيب ، در قرآن و حديث نام " حسيب " ، در قرآن كريم سه بار و نام " حاسب " ، دو بار و تعبير " سريع الحساب ( زود شمار ) " ، هشت بار و عبارت " به غير حساب ( بدون شمارش ) " ، شش بار به كار رفته است . چنين مىنمايد كه تعبير " سريع الحساب ( زود شمار ) " و " أسرع الحاسبين ( سريعترين حسابرس ) " و " به غير حساب ( بدون شمارش ) " ، در معناى نخستِ حساب ( شمارش ) به كار رفتهاند ؛ امّا موارد كاربرد " حسيب " و " حاسب " ، در قرآن