محمد الريشهري

289

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

2 / 2 معناى توحيد 1172 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : هر چيزى را شناس‌نامه‌اى است و شناس‌نامه خداوند ، " قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ " ( سوره توحيد ) است . 1173 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : [ معناى ] توحيد آن است كه ظاهرش ، در باطن او و باطنش در ظاهر اوست . ظاهرش وصف كردنى و ناديدنى و باطنش ، موجود و پنهان‌ناشده است . در هر جا طلب مىشود و هيچ جايى ، حتّى يك لحظه از او خالى نيست . حاضر است ؛ امّا نه محدود ، و غايب است ، امّا نه مفقود . 1174 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : خداوند ، يكى است و تجزيه‌ناپذير ، و انسان ، يكى است و تجزيه‌پذير : كالبَد و عَرَض ، و بدن و روح . توحيد در افعال توحيد در افعال : يعنى هر فعلى كه در عالم ايجاد شود ، آن فعل در تحت سلطه و به خواست و تقدير خالق است ، و در آن‌جا هيچ فاعلى به موازات خالق يا مستقل از او وجود ندارد ، و اين معنا منطبق بر همه افعال الهى است ، و از جمله آن افعال الهى : خلق ، ربوبيت و تدبير است ، و به همين جهت در اين‌جا تحت عنوان توحيد در افعال مطرح شده است . 2 / 3 توحيد در آفرينش قرآن " بگو : پروردگار آسمان‌ها و زمين كيست ؟ بگو : خدا ! بگو : پس آيا جز او سرپرستانى گرفته‌ايد