سه دسته از آنها اشاره مىكنيم : دسته اوّل ، رواياتى كه بر نقش ذكر در آفت‌زدايى و سالم‌سازى قلب تأكيد دارند ؛ مانند آنچه از امام على عليه السلام نقل شده است : ذِكرُ اللّهِ مَطرَدَةٌ لِلشَّيطانِ . « 1 » ياد كردنِ خدا ، راندن شيطان است . ذِكرُ اللّهِ رَأسُ مالِ كُلِّ مُؤمِنٍ ، و رِبحُهُ السَّلامَةُ مِنَ الشَّيطانِ . « 2 » ياد خدا ، سرمايه هر مؤمن است و سود آن ، به سلامت ماندن از شيطان است . ذِكرُ اللّهِ دَواءُ أعلالِ النُّفوس . « 3 » ياد خدا ، دواى درد جان‌هاست . يا مَنِ اسمُهُ دَواءٌ و ذِكرُهُ شِفاءٌ ! « 4 » اى آن كه نامش دواست و يادش شفا ! دسته دوم ، احاديثى كه ياد خدا را موجب شرح صدر و نورانى شدن دل و انديشه ، و ايجاد حيات و حواسّ باطنى ، و رشد و تكامل معنوى معرفى مىكنند ؛ مانند سخنان امام على عليه السلام در اين باره : إِنَّ اللّهَ سُبحانَهُ وتَعالى جَعَلَ الذِّكرَ جلاءً لِلقُلوبِ ، تَسمَعُ بِهِ بَعدَ الوَقرةِ ، و تُبصِرُ بِهِ بَعدَ العِشوَةِ ، و تَنقادُ بهِ بَعدَ المُعانَدَةِ . « 5 » خداى سبحان ، ذكر را جلاى دل‌ها كرد كه [ گوش ] پس از سنگينى ، بدان مىشنود و [ ديده ] پس از نابينايى ، بِدان مىبيند و پس از لجاجت ، با آن [ در برابر خدا ] رام

--> ( 1 ) . غرر الحكم : ح 5162 . ( 2 ) . غرر الحكم : ح 5171 . ( 3 ) . غرر الحكم : ح 5169 . ( 4 ) . مصباح المتهجّد : ص 361 ، الإقبال : ج 3 ص 337 ، المصباح ، كفعمى : ص 744 ، بحار الأنوار : ج 90 ص 62 ح 3 . ( 5 ) . نهج البلاغة : خطبه 222 .