مَعرِفَةُ النَّفسِ أنفَعُ المَعارِفِ . « 1 » سودمندترينِ شناخت‌ها ، خودشناسى است . و از امام باقر روايت شده : لا مَعرِفَةَ كَمَعرِفَتِكَ بِنَفسِكَ . « 2 » هيچ شناختى مانند اين نيست كه خود را بشناسى . 2 . زيان‌هاى جهل به خود دسته دوم ، احاديثى هستند كه به بيان زيان‌هاى نشناختن خود پرداخته‌اند . در اين روايات ، تأكيد شده است كه انسان ، تا خود را نشناسد ، نمىتواند جهان‌بينى درستى داشته باشد و راه رستگارى و نجات را در زندگى بيابد . بخشى از سخنان امام على عليه السلام در اين باره ، چنين است : مَن جَهِلَ نَفسَهُ كانَ بِغَيرِ نَفسِهِ أجهَلَ . « 3 » آن كه خود را نشناسد ، به غير خود ، نادان‌تر است . كَيفَ يَعرِفُ غَيرَهُ مَن يَجهَلُ نَفسَهُ ؟ ! « 4 » آن كه خود را نشناخته ، چگونه ديگرى را بشناسد ؟ ! لا تَجهَل نَفسَكَ ، فَإِنَّ الجاهِلَ مَعرِفَةَ نَفسِهِ جاهِلٌ بِكُلِّ شَىءٍ . « 5 » از خود بىخبر مباش كه بىخبر از خود ، از همه چيز بىخبر است . مَن لَم يَعرِف نَفسَهُ بَعُدَ عَن سَبيلِ النَّجاةِ ، و خَبَطَ فِى الضَّلالِ وَ الجَهالاتِ . « 6 »

--> ( 1 ) . غرر الحكم : ح 9865 . ( 2 ) . تحف العقول : ص 286 ، بحار الأنوار : ج 78 ص 165 ح 1 . ( 3 ) . غرر الحكم : ح 8624 . ( 4 ) . عيون الحكم والمواعظ : ص 383 ح 6467 . ( 5 ) . غرر الحكم : ح 10337 ، عيون الحكم والمواعظ : ص 524 ح 9547 . ( 6 ) . غرر الحكم : ح 9034 .