محمد الريشهري

198

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

بحثى درباره فطرت خداشناسى نخستين خاستگاه خداشناسى ، فطرت ( سرشت ) انسان است . آيات و احاديثى كه دلالت بر اين موضوع دارند ، به سه دسته تقسيم مىشوند : دسته اوّل ، آيات و احاديثى كه دلالت مىكنند بر اين كه خداشناسى ، به صورت يك احساس ، در وجود همه انسان‌ها نهاده شده است . چكيده اين دسته از آيات و روايات ، در اين حديث نبوى آمده است كه مىفرمايد : كُلُّ مَولودٍ يولَدُ عَلَى الفِطرَةِ . « 1 » هر مولودى ، بر فطرت خود ، متولّد مىشود . دسته دوم ، متونى كه بر اساس آنها ، خداوند متعال ، از همه مردم پيش از تولّدشان ، بر ربوبيّت خود ، پيمان گرفته است ؛ مانند اين آيه قرآن : " وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِىءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا . « 2 » و آن گاه كه پروردگارت از پشتِ بنى آدم ، فرزندانشان را بر گرفت و بر خودشان گواه ساخت كه : " آيا من پروردگار شما نيستم ؟ " ، گفتند : " چرا . گواهى داديم " " .

--> ( 1 ) ر . ك : ص 194 ح 1105 . ( 2 ) . اعراف : آيه 172 .