چگونه خداوند ، خود را به انسان ، شناسانده است ؟ اگر دقّت كنيم ، خواهيم ديد كه خداوند متعال ، خود را از هر طريق ممكن ، به مردم معرّفى كرده و انواع ابزارها و امكانات درونى و برونىِ خداشناسى را براى بشر ، فراهم ساخته است . از اين رو ، شيخ المحدّثين ، صدوق رحمه‌اللّه در تفسير سخن امام على عليه السلام كه مىفرمايد : " إِعرِفوا اللّهَ باللّهِ ؛ خدا را به خدا بشناسيد " ، مىگويد : عَرَفنَا اللّهَ بِاللّهِ لأِنّا إن عَرَفناهُ بعُقولِنا فَهُوَ عز و جل واهِبُها ؛ و إن عَرَفناهُ عز و جل بِأَنبِيائِهِ و رُسُلِهِ و حُجَجِهِ عليهم السلام فَهُوَ عز و جل باعِثُهُم و مُرسِلُهُم و مُتَّخِذُهُم حُجَجا ؛ و إن عَرَفناهُ بِأَنفُسِنا فَهُوَ عز و جلمُحدِثُها ، فَبِهِ عَرَفناهُ . « 1 » خدا را به خدا شناختيم ؛ چون اگر او را به خِردهايمان بشناسيم ، خِرد را همو بخشيده است ، و اگر با پيامبران و فرستادگان و حجّت‌هايش بشناسيم ، باز خداى عز و جل خود ، آنان رابر انگيخته و فرستاده و به عنوان حجّت ، بر گرفته ، و اگر با نفْس خود بشناسيم ، باز هم‌خداى عز و جل آن را پديد آورده است . پس خدا را به خدا شناخته‌ايم . آنچه خداوند متعال ، براى آشنايى با خود ، در درونِ وجود انسان قرار داده است ، سرشت خداشناسى ، عقل و قلب است ، و آنچه در بيرون از وجود انسان قرار داده ، عبارت است از وحى و انبيا . وظيفه انبياى الهى همانطور كه امام على عليه السلام فرموده هدايت فطرت و عقل ، و زدودن موانع و حجاب‌هاى معرفت از ديده آنهاست : فَبَعَثَ فيهِم رُسُلَهُ ، و واتَرَ إِلَيهِم أَنبياءَهُ ، لِيَستَأدوهُم ميثاقَ فِطرَتِهِ ، و يُذَكِّروهُم مَنسِىَّ نِعمَتِهِ ، و يَحتَجّوا عَلَيهِم بِالتَّبليغِ ، و يُثيروا لَهُم دَفائِنَ العُقولِ ، و يُروهُم آياتِ المَقدِرَةِ . . . . « 2 »

--> ( 1 ) . التوحيد : ص 290 ذيل ح 10 ، بحار الأنوار : ج 3 ص 273 . ( 2 ) . نهج البلاغة : خطبه 1 ، بحار الأنوار : ج 11 ص 60 ح 70 .