اى معاذ ! مؤمن را قرآن ، در بسيارى از هوس‌ها و خواهش‌هاى نفسش ، مقيّد كرده و به اذن خداوند ، مانع از آن شده كه هوسش او را به هلاكت افكند . اى معاذ ! من آنچه را براى خودم دوست دارم ، براى تو نيز دوست مىدارم و آنچه را جبرئيل عليه السلام به من رساند ، به تو رساندم . پس مبادا روز قيامت ، در حالى نزد من آيى كه ديگرى از آنچه خداوند عز و جل به تو داده است ، بهره‌مندتر باشد تا تو . 1051 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : از خصوصيات مؤمن ، آن است كه : در دين ، نيرومند است و در عين نرمى ، قاطع . ايمانش توأم با يقين است و در علم ، آزمند . دلسوز و با محبّت است و در عين دانايى ، بردبار . در هنگام توانگرى ، ميانه‌رو است و در وقت نادارى ، خود را آراسته نشان مىدهد . از طمع ، دورى مىكند و در پىِ كسب حلال است . در نيكوكارى ، پايدار و در پيمودن راه راست ، كوشا و بانشاط است . از شهوت ، خوددار است و به رنجورِ خسته ، ترحّم مىورزد . بنده مؤمن خدا ، به كسى كه دشمن مىدارد ، ستم روا نمىدارد و به خاطر دوست داشتنِ كسى ، مرتكب گناه نمىشود . آنچه را به او [ امانت ] سپرده شده ، تباه نمىكند . حسادت نمىورزد . بدگويى نمىكند . لعنت نمىكند . به حق اعتراف مىكند ؛ هر چند شهادتى بر ضدّ او داده نشده باشد . « 1 » به لقب بد و زشت ، كسى را نمىخواند . در نماز ، خاكسار است و در دادن زكات مىشتابد . در حوادث تكان دهنده ، استوار است و در هنگام آسايش و برخوردارى ، سپاس‌گزار . به آنچه دارد ، قانع است و آنچه را مال او نيست ، ادّعا نمىكند . در حال خشم ، تصميم نمىگيرد « 2 » و در كار خيرى كه مىخواهد انجام دهد ، بخل بر او چيره نمىآيد . با مردم مىآميزد براى آن كه بياموزد و با مردم هم‌سخن مىشود براى آن كه بفهمد ، و اگر به او ستم و تعدّى شود ، شكيبايى مىكند تا اين كه خداوند مهربان ، خود ، انتقام او را بگيرد . 1052 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : بنده ، چنان كه بايد ، سزامند ايمان ناب نمىشود ، مگر آن گاه كه مهر و كين‌ورزىِ او ، از بهر خداوند متعال باشد . پس هر گاه از بهر خداوند تبارك و تعالى مهر و كين ورزد ، آن گاه ، سزامند دوستى از جانب خداست .

--> ( 1 ) يعنى : در محكمه‌اى كه حق به زيان اوست ، بى آن كه شاهدى در كار باشد ، خودش اعتراف مىكند . ( 2 ) يا : " در وقت خشم ، افسار گسيخته نمىشود " ؛ اگر چنان كه در برخى منابع آمده است " لا يجمح " باشد .