" احسان " كند ، گرچه فرد مقابلش به دو " بدى " كرده باشد . آنچه انسان را از فرو غلتيدن در زشتىها ، نكبت‌ها و بدىها نگه مىدارد ، " حيا ( شرم ) " است و اين است محتواى كلام پيامبر خدا كه : " اگر شرم نمىورزى و آزرم ندارى ، هر آنچه مىخواهى ، بكن " . « 1 » به راستى ، آن كه پرده حيا را مىدَرَد ، زشتى را به اوج مىرساند . فصل شانزدهم ، از " حيا " و جايگاه آن در حيات انسانى و پيوند آن با ايمان و . . . سخن مىگويد و در پىِ آن ، موضوع " حِلم ( بردبارى ) " آمده است كه مهم‌ترين واكنش انسان در زمان سركشى نفس و چموشىهاى " نفس امّاره " است . " دل‌ْرحمى " ، " مهروَرزى " و " مدارا " ، عناوينى است كه احاديث نبوى درباره آنها در فصل‌هاى بعدى عرضه شده‌اند و آن گاه ، سخن از " زُهد " است و ترغيب بدان ، و اهمّيت و بركات زهد ، با عناوينى چون : صلاح نفس ، وَرَع ، تحمّل دشوارىها ، تقرّب إلى اللّه و . . . . زمينه‌ها و عوامل زهد نيز در پايان فصل آمده است . " سخاوت " و حد و مرز آن و سخاوتمندترين انسان‌ها و آن گاه " شكر " و نقش آن در فزونى نعمت‌ها در فصل‌هاى بعدى آمده است . در فصل بيست و سوم ، از " صبر ( شكيبايى ) " سخن به ميان آمده است و جايگاه آن ، پيوند آن با ايمان و پيروزى ، گونه‌هاى صبر ، نشانه‌هاى صابران و پيامدهاى آن . " صدق ( راستى ) " و صادق‌ترين انسان‌ها ، موضوع بعدى مورد بحث است . فصل بيست و پنجم ، ويژه " صدقه " است با عناوين بسيار و موضوعات مختلف درباره ارزش و مرتبه صدقه ، پاداش آن ، حدّ و مرز حدود آن ، موارد و آثار آن و در نهايت ، آفات صدقه . اهمّيت " سكوت " و آثار آن ، " حُسن ظن " در زندگى ، عفاف ورزيدن و جلوگيرى

--> ( 1 ) ر . ك : عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج 2 ص 56 ، بحار الأنوار : ج 71 ص 333 ح 8 ؛ كنز العمّال : ج 3 ص 122 ح 5780 .