محمد الريشهري

44

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

اين همه ، براى آن بوده و هست كه امّت بدانند زمام زندگى را به كسى بسپُرند كه شايستگى بردن جامعه را به سوى سرچشمه‌هاى نور داشته باشد ، و به واقع ، يكسر ، هشدارى است براى اين كه انسان‌هاى به لحاظ فطرت تشنه " آب حيات " پيشوايى ، به " سراب " حيرت و سر در گمى گرفتار نيايند . از اين رو و به لحاظ برخى سخنان سستْ بنياد درباره اين گونه احاديث ، پس از گزارش آنها پژوهشى درباره اين روايات است نشانگر اين حقيقت كه آن پيشوايى كه انسان بايد به دنبال آن باشد ، كدام است و داراى چه ويژگىهايى است . پس از اين همه ، احاديثى از پيامبر خدا گزارش مىشود نشانگر اين كه پيشوا بايد " تعيين شده به وسيله خداوند " باشد و به چه ويژگىها و خصلت‌هاى والايى آراسته باشد و از زشتىها و پلشتىها و هوا و هوس‌ها و خصلت‌هاى ناپسند پيراسته باشد و اين كه چون زمام امور را به دست گرفت ، عدالت را بگسترد و با مردمان با مهر ، صميميت و صفا زندگى كند . بدين سان ، فصل هفتم اين بخش با عنوان " وظايف امام " به تبيين و تفصيل مسئوليت‌هاى پيشوا مىپردازد . روشن است امامى كه براى تحقّق بخشيدن به آموزه‌هاى الهى در جامعه " تعيين " شده ، اگر همراهى امّت را با خود نداشته باشد ، كارآمد نخواهد بود و صدايش پژواكى نخواهد داشت . پس پيشواى داراى آن ويژگىها ، بر امّت ، حقوقى دارد كه در فصل هشتم ، با عناوينى چون : اطاعت ، نصيحت ، بزرگدارى ، ارج‌گزارى و . . . گزارش شده است . سپس احاديث نبوى درباره تعداد امامانِ پس از پيامبر صلى اللّه عليه و آله آمده است . در فصل نهم نيز با طُرُق مختلف ، روايات گونه‌گون و تعبيرهاى متفاوتِ رسيده درباره امامان ، مانند : " اثنا عشر أميرا " ، " إماما " ، و " وصيّا " آمده و فرجام اين فصل ، پژوهشى است درباره احاديث نبوى مربوط به تعداد امامان عليهم السلام به لحاظ سند ، محتوا و فقه الحديث ، با گزارش آراى مختلف ، پرسش‌هاى مرتبط با ديدگاه پذيرفته شده