" حكمت ، گم‌شده مؤمن است . هر جا آن را يافت ، به آن سزاوارتر است " ، « 1 » بر وجوب فراگيرى دانش بر همه مسلمانان در هر حال ، تأكيد مىگردد و سخنى در باب سند و مفهوم جمله " اطلب العلم من المهد إلى اللّحد ؛ ز گهواره تا گور ، دانش بجوى " آمده است ، با تأكيد بر اين كه جمله‌اى بدين سان ، در جوامع حديثى پيدا نشده است . آن گاه با گزارش نُصوصى ( متونى ) در باب فوايد دانش‌طلبى ، و برترين و ضرورترين دانش‌ها براى فراگيرى و تعلّم و ويژگىهاى " داناترينِ مردم " ، اين فصل پايان مىيابد . فصل دوم با عنوان " راه‌هاى معرفت " به راه‌هاى دستيابى به آگاهى و دانش مىپردازد و از آن جهت كه سومين راه رسيدن به آگاهى " الهام " دانسته شده است ، در فصل سوم از مبادى و زمينه‌هاى " الهام " سخن به ميان آمده و آن گاه ، در فصل چهارم ، از " موانع معرفت " و گزارش احاديث اين موضوع با سيزده عنوان بحث شده كه از جمله آنهاست : شيفتگى به دنيا ، آزمندى ، ستمگرى ، غفلت ، هواگرايى ، پُرخورى ، گناه و . . . . فصل پنجم ، ويژه عواملى است كه حجاب‌هاى دانش را مىستُرَد و زمينه‌هاى خردمندى و خِردورزى و معرفت ( مانند : تقوا ، ياد خدا ، استعاذه و . . . ) را به وجود مىآورد . دانش ، چون در جان نشيند و معرفت ، چون زواياى قلب را فرا گيرد و انسان به زيبايى اين دو آراسته گردد ، بىگمان ، بازتاب‌ها و فرآيندى در دانش و بينش و كنش او خواهد داشت . بدين سان و پس از آن در فصل ششم ، همه آيات و رواياتى كه نمايانگر آثار دانش و معرفت‌اند ، گزارش مىشوند كه ايمان و خشيت و صلاح ، از جمله آنها هستند .

--> ( 1 ) تاريخ دمشق : ج 55 ص 192 ح 6955 ؛ بحار الأنوار : ج 34 ص 128 .