كسان انبوه ، سخنان آنان است كه گفته‌اند ، پراكنده‌اند واز طريق آنها با مردمان ، مكتب‌ها ، جريان‌ها ومعارضانشان تعامل كرده‌اند . اين سخنرانى پاپ كه به گوشه‌اى از آن اشاره شد ، مىتواند بهترين دليل باشد بر اين كه سخنان آقاى پاپ وسخنانى از اين دست ، تهمتى بيش نيست واين همه از يك سو ، حاكى از سخت‌ترين كينه‌ها عليه اسلام است واز سوى ديگر ، ريشه در توطئه‌ها وسياست‌هاى پيدا وپنهان امروزينِ " استكبار جهانى " و " صهيونيزم بين الملل " دارد . اكنون ، آنان وهمه كساني كه چشمانى باز دارند ، از شدّت نفوذ اسلام ، بويژه در نسل جوان به حيرت افتاده‌اند ودر پى چاره‌جويى هستند ؛ امّا اين گونه موضعگيرىها ، بجز " آب در هاون كوبيدن " نخواهد بود . در نگريستن به اين بخش از حكمت‌نامه وسنجش آن با آنچه از شخصيت‌هاى بزرگ تاريخ گزارش شده ، نشانگر آن است كه هيچ كس چونان پيامبر بزرگوار اسلام ، خِرد وخِردمندى را نستوده وبدان سان كه آن بزرگوار انديشه‌ورزى را ارج نهاده ، هيچ كس ارج ننهاده است وهيچ مكتبى تا بدين پايه وبدان گونه كه اسلام ، خود را بر پايه عقل وبنياد منطق استوار مىداند ، بر عقل ومنطق تكيه نكرده است . از نگاه پيامبر خدا ، خِرد ، امانت الهى وحجّت خداوند بر انسان ، وميزان شناخت حق وباطل است : وكُن مَعَ الحَقِّ حَيثُ كانَ ، ومَيِّز مَا اشتَبَهَ عَلَيكَ بِعَقلِكَ ؛ فَإِنَّهُ حُجَّةُ اللّهِ عَلَيكَ ، وَديعَةٌ فيكَ ، وبَرَكاتُهُ عِندَكَ . . . . « 1 » با حق باش ، هر جا كه باشد . وآنچه را [ از عقايد واخلاق واعمال ] بر تو مشتبه مىشود ، با خردت جدا ساز ؛ زيرا خرد ، حجّت خدا بر تو وامانت أو در نزد تو و

--> ( 1 ) الفردوس : ج 5 ص 318 ح 8307 ؛ تيسير المطالب : ص 367 .