به فرمان يزدان پيروزگر ، اينك كمر به داد و دهش مىبندم . پس از آن گيتى را يك سره آباد ساخت « 1 » و داد بگسترد . « 2 » نخست با دانش خود ، آهن را از سنگ بيرون آورد . پس آنگاه با شناختن آهن بود كه پيشهء آهنگرى بنياد نهاد و بدان ، تبر و ارّه و تيشه ساخته گشت « 3 » . پس از آن چارهء آب كرد و آبها را با ساختن جويها ، از دريا به دشت

--> ( 1 ) - گويند هوشنگ نخست در هند اقامت داشت . آنگاه از آنجا به ديگر سرزمينها رفت و در استخر پارس تاج گذارى كرد و آنجا را پايتخت خود نهاد . ر . ك . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 217 ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 41 مسكويه ، تجارب الامم ، ج 1 ، ص 56 اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 30 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 28 - 27 طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 112 - 111 . ( 2 ) - نام هوشنگ معمولاً چه در اوستا و چه در متون تاريخى با لقب پيشداد آورده شده است . پيشداد معادل صفت اوستايى پَرَذاتَ Paradhta است كه از دو جزء تشكيل شده : پَرَ به معناى پيش ذاتَ به معناى داد و قانون ( براى ذات معنى ديگرى نيز در صورت مفعولى وجود دارد و آن ، مخلوق است . و روى هم به معناى نخستين دادگستر يا نخستين كسى است كه قانون آورد . در تفسير پهلوى فرگرد 20 ونديداد ، در معنى پر ذات آمده است كه از آن جهت پيشداديان را به اين نام مىخوانند كه ايشان نخستين كسانى هستند كه آيين پادشاهى ( داتْ اى خوتاييه ) را معمول داشته‌اند . ر . ك . صفا ، حماسه‌سرايى ، ص 397 - 396 پورداود ، يشتها ، ج 1 ، ص 179 126 . Justi schesNamenbuchP . از اين رو در اكثر روايات تاريخى نيز لقب پيشداد را به همان معناى اصلى آن يعنى « نخستين دادگستر » ، « عادل اول » و « نخستين كسى كه داورى به داد كرد » آورده‌اند . ر . ك . طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 112 - 111 قزوينى ، « مقدمهء قديم شاهنامه » بيست مقاله ، ج 2 ، ص 69 ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 41 مجمل التواريخ و القصص ، ص 24 ، خوارزمى ، مفاتيح العلوم ، ص 99 مسكويه ، تجارب الامم ، ج 1 ، ص 55 نويرى ، نهاية الإرب ، ج 10 ، ص 147 مستوفى تاريخ گزيده ، ص 76 جوزجانى ، طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 133 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 27 ميرخواند ، روضة الصفا ، ج 1 ، ص 500 . تنها حمزه اصفهانى ، آن را به معناى « نخستين فرمانروا » و « نخستين پادشاه ايران » دانسته است . تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 30 . مقدسى نيز در توضيح معنى پيشداد در كنار معناى « نخستين داور » دو معنى ديگر نيز آورده است : « نخستين كسى كه مردمان را به پرستش خداوند فراخواند » و « نخستين كسى كه به عبرى و پارسى و يونانى نوشت » . آفرينش و تاريخ ، ج 3 ، ص 119 . ( 3 ) - طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 112 - 111 بلعمى ، تاريخ بلعمى ، ج 1 ، ص 126 اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 30 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 27 ثعالبى ، تاريخ غرر السير ، ص 40 خواندمير ، مآثر الملوك ، ص 22 .