حكيم ابوالقاسم فردوسى

1328

شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)

همه مهتران خود تن اسان بدند * بدانديش يك سر هراسان بدند همان چون شنيدم ز فرمان تو * جهان را بد آمد ز پيمان تو نماند كس اندر جهان رامشى * نبايد گزيدن بجز خامشى همى كرد خواهى جهان پر گزند * پر از درد كارى و ناسودمند همان پر گزندان كه نزد تواند * كه تيره شبان اورمزد تواند همى داد خواهند تختت بباد * بدان تا نباشى بگيتى تو شاد چو بودى خردمند نزديك تو * كه روشن شدى جان تاريك تو به دادن نبودى كسى را زيان * كه گنجى رسيدى بارزانيان ايا پور كم روز و اندك خرد * روانت ز انديشه رامش برد چنان دان كه اين گنج من پشت تست * زمانه كنون پاك در مشت تست هم آرايش پادشاهى بود * جهان بىدرم در تباهى بود شود بىدرم شاه بيدادگر * تهى دست را نيست هوش و هنر ببخشش نباشد ورا دستگاه * بزرگان فسوسيش خوانند شاه [ ار ايدونك از تو بدشمن رسد * همى بت بدست برهمن رسد ] [ ز يزدان پرستنده بيزار گشت * ورا نام و آواز تو خوار گشت ] [ چو بىگنج باشى نپايد سپاه * ترا زيردستان نخوانند شاه ] سگ آن به كه خواهندهء نان بود * چو سيرش كنى دشمن جان بود دگر آنك گفتى ز كار سپاه * كه در بومهاشان نشاندم به راه ز بىدانشى اين نيايد پسند * ندانى همى راه سود از گزند چنين است پاسخ كه از رنج من * فراز آمد اين نامور گنج من ز بيگانگان شهرها بستدم * همه دشمنان را بهم بر زدم بدان تا بآرام بر تخت ناز * نشينيم بىرنج و گرم و گداز سواران پراگنده كردم بمرز * پديد آمد اكنون ز ناارز ارز چو از هر سوى بازخوانى سپاه * گشاده ببيند بدانديش راه كه ايران چو باغيست خرم بهار * شكفته هميشه گل كامگار پر از نرگس و نار و سيب و بهى * چو پاليز گردد ز مردم تهى سپر غم يكايك ز بن بر كنند * همه شاخ نار و بهى بشكنند سپاه و سليحست ديوار اوى * بپرچينش بر نيزه‌ها خار اوى اگر بفگنى خيره ديوار باغ * چه باغ و چه دشت و چه دريا چه راغ نگر تا تو ديوار او نفگنى * دل و پشت ايرانيان نشكنى كزان پس بود غارت و تاختن * خروش سواران و كين آختن زن و كودك و بوم ايرانيان * بانديشهء بد منه در ميان چو سالى چنين بر تو بر بگذرد * خردمند خواند ترا بىخرد من ايدون شنيدم كجا تو مهى * همه مردم ناسزا را دهى چنان دان كه نوشين روان قباد * باندرز اين كرد در نامه ياد كه هر كو سليحش بدشمن دهد * همى خويشتن را بكشتن دهد كه چون باز خواهد كش آيد به كار * بدانديش با او كند كارزار