گريستن ، مرثيه‌خوانى ، يادكرد فضايل و مصايب ، سوگوارى و مال بخشيدن از سوى متوفّا در راه خير ؛ و اين‌ها دقيقاً همان امورى هستند كه شيعيان در مجالس حسينى عليه السلام بدان‌ها مىپردازند . » « 1 » در اين مقدمه در پى آنيم كه استحباب شرعى اين امور را اثبات كنيم و نشان دهيم كه شيعه در اين موارد پيرو خاندان عصمت و طهارت است ، همچنين بيان كنيم كه اين قضيّه دربارهء مرد و زن يكسان است ؛ و سوگوارىهاى شيعيان مبانى عقلى و فلسفى استوارى دارد . مستحب‌بودن گريه بر گذشتگان در جايزبودن گريه بر مؤمن هيچ ترديدى نيست زيرا اين امر در موارد متعدّدى از سيرهء پيامبر ديده مىشود و در اين‌جا فهرست‌وار به آن‌ها اشاره مىگردد : 1 - هنگام فوت عمو و سرپرستش ، حضرت ابوطالب . « 2 » 2 - هنگام شهادت عمويش ، حضرت حمزه ، در جنگ احد . « 3 » 3 - هنگام شهادت پسر عمويش جعفر و شهادت زيد بن حارثه و عبداللَّه بن رواحه در جنگ موته . « 4 » 4 - هنگام وفات پسرش ، ابراهيم . نقل است كه عبد الرّحمان بن عوف با مشاهدهء گريه پيامبر صلى الله عليه و آله گفت : اى پيامبرخدا صلى الله عليه و آله شما هم ؟ ! حضرت فرمود : « اى پسر عوف ! اين اشك مهر است . » سپس به گريستن ادامه داد و فرمود : « چشم مىگريد و دل مىسوزد ، امّا آنچه پروردگار

--> ( 1 ) - المجالس الفاخره ، سيد شرف الدين عاملى ، 12 ، دار النعمان ، نجف ، 1386 ق . ( 2 ) - السيرة الحلبيّه ، حلبى ، على بن برهان الدين ، 1 / 382 ؛ السيرة ، دحلانى ، سيد احمد زينى ، 1 / 97 . ( 3 ) - همان ، 2 / 268 ؛ السيرة ، دحلانى ، 2 / 71 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، 3 / 395 ؛ مسند ، ابن حنبل ، 2 / 40 ؛ الطّبقات الكبرى ، ابن سعد ، 3 / 11 ؛ المستدرك ، حاكم ، 3 / 159 ؛ مجمع الزوائد ، هيثمى ، 6 / 118 ؛ ذخائر العقبى ، 180 . ( 4 ) - مغازى ، واقدى ، 2 / 766 ؛ تاريخ الإسلام ، 2 / 488 ، 496 ، 884 ؛ مختصر تاريخ دمشق ، ابن منظور ، 6 / 73 ، 12 / 73 ، 9 / 357 ؛ صحيح ، بخارى ، 2 / 92 ؛ الاستيعاب ، ابن عبد البر ، 2 / 546 .