اخبار مزبوره انبياء و اصفياء بودند ، و اجماع ايشان حجّت ، و اتّباع ايشان مطلقا واجب عينى است بالاتّفاق ، به خبر متواتر « إنّي تارك فيكم الثقلين » « 1 » الخ . و حديث « أهل بيتي كسفينة نوح » « 2 » الخ ، و براى آن‌كه آيهء تطهير « 3 » خاصّ در ايشان است ، و براى آن‌كه اقرب رسول و اعرف بما في البيت‌اند . اشكال : سلّمنا پس در آزر پدر إبراهيم چه كرده شود ؟ و در قرآن آيات « 4 » صريح بر كفر و بت‌پرستى و بر پدريت اواند ، در آنجا مجال تحويل و تأويل باقى نمىباشد ؟ جواب : آن امام رازى در تفسير كبير به چند وجه داده : اوّل : قيل : إنّ آذر لم يكن والد إبراهيم ، بل كان عمّه ، و احتجّوا عليه بوجوه « 5 » . يعنى آذر پدر إبراهيم في الحقيقه نبوده ، بل عمّ او بوده . چنانچه بيضاوى « 6 » و غير او هم نقل كرده‌اند كه اهل انساب و سير متّفق عليه‌اند كه پدر إبراهيم تارح بوده ، و آذر عمّ آن حضرت ، چون‌كه از صغر إبراهيم عليه السلام را تربيت كرده ، و بر مربّى و پدر رضاعى اگرچه از اباعد باشد أب در هر عرف مىگويند ، پس اين حكايت از اطلاق إبراهيم مىباشد نه اعلام و نه اخبار از حقيقت آذر ، پس تأويل معقول مىباشد . منها : أنّ آباء الأنبياء ما كانوا كفّارا ، و يدلّ عليه وجوه ، منها : قوله تعالى الَّذِي

--> ( 1 ) احقاق الحق 9 : 309 - 375 از جماعت كثيرى از عامّه . ( 2 ) احقاق الحقّ 9 : 270 - 293 . ( 3 ) سورهء احزاب : 33 . ( 4 ) سورهء انعام : 74 و توبه : 114 و مريم : 42 و انبياء : 52 و شعراء : 70 و غيره . ( 5 ) تفسير كبير فخر رازى 13 : 38 - 40 . ( 6 ) تفسير بيضاوى 1 : 307 - 308 .