و مراد اينجا لغت است يعنى لهجه اى كه مختلف مىشود به سبب اختلاف مردمان هر ناحيه با اهل ناحيهء ديگر در اخراج حروف از مخارج آنها . و لهذا اگر كسى از عجم الفاظ عرب را ياد گيرد و تكلَّم به آن كند عربان مىدانند كه او عجم است و همچنين عكس اين . « العَرَب » به فتح عين بى نقطه و فتح راى بى نقطه جمع عربى جماعتى كه صريح مىكنند حروف الفاظ خود را ، و مسامحه در آن ندارند و گاهى مستعمل مىشود در اهل حضرِ ايشان و اهل باديه را اعراب مىنامند . « اصْواتِها » عبارت از غُنّه و مدّ متّصل و مدّ منفصل و اماله و اشمام و مانند آنهاست كه عرب آنها را در اثناى سخن گفت با يكديگر به فعل مىآورند . و « إيّاكُمْ » تا آخر اشعار به اين است كه امر در سابق محمول بر استحباب است و ظاهر مىشود از آنچه مىآيد در حديث اوّل از باب دوازدهم . « اللُّحُون » به ضمّ لام و ضمّ حاء بى نقطه و سكون و او جمع لحن به فتح لام و سكون حاء : زمزمه به معنى برگردانيدن آواز بى ضغطه ، مانند آواز غنه و مانند مدّ متصل و منفصل زيرا كه آن را برگردانيدنِ آواز مىنامند . در نسخ « الْفِسْق » به كسر فاء و سكون سين بى نقطه است و « الْكَبائر » به فتح كاف و باى يك نقطه و الف و همزه و راى بى نقطه است . و ابن اثير در كتاب نهاية گفته : و فيه : « اقْرَؤُوا القُرآنَ بِلُحُونِ الْعَرَبِ وَأصْواتِها وَايّاكُمْ وَلُحُونِ أهْلِ الْعِشْقِ وَلُحُونِ أهْلِ الكِتابَيْنِ » اللُّحُونُ و الألْحانُ جمع لَحن و هو التَطريب و تَرجيعُ الصَّوْتِ و تَحسين القِراءة و الشِّعر و الغناء و يُشبِه أن يكونَ أراد هذا الَّذي يَفْعَلُه قُرّاءُ الزَّمانِ مِنَ اللُّحُونِ الَّتي يَقْرَؤُونَ بِها النَّظائر في المَحافِل فإنَّ الْيَهُودَ و النَّصارى يقرَوؤنَ كُتُبَهُمْ نَحواً من ذلك « 1 » انتهى . .

--> « 1 » النهاية ، ج 4 ، ص 242 ، « لحن »