اللَّفظيّ مَعَ أنَّهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا لِلطَّرَبِ مَعنىً آخَرَ لِيُشْتَقَّ مِنْه لَفظُ التّطريبِ و الإطرابِ ( انتهى ) . نقد سخن شيخ انصارى در جواب ايشان با كمال اعتذار عرض مىكنم : ممكن است مشترك لفظى نباشد و مشكَّك باشد و از براى آن مراتبى تصوير شود كما اينكه مراتب سرور و حزن نيز مختلف است و فرح و اندوه گاهى به مقامى مىرسد كه نزديك است انسان قالب عنصرى را تهى كند و چه بسا مىشود كه از شدّت سرور يا حزن صيحه كشيده مىميرد ، به قرينهء روايت كه امر فرمود قرائت قرآن را به لحن عرب و صوت او ، و نهى فرمود در معنى از لحون اهل فسق و كبائر يا كتابين و از اين طرف لحن را مطلقاً ترجمه كردند به تطريب و ترجيع صوت و تحسين القراءة . پس معلوم مىگردد آن طربى كه از لحن عرب يا عجم در وقت قرائت قرآن مجيد حاصل مىشود ، مجرّد خفّت است و آن طربى كه از لحن اهل طرب و فسق و فجور عارض مىشود خفّتى است كه از حال طبيعى خارج مىشود و حركات غير متعارف از شخص سامع سر مىزند مثل مجالس اهل كتاب و محافل صوفيّه از رقص و تصفيق و عشوه . و اگر قرآن مجيد را طورى قرائت كنند كه حالت شخص مستمع را به جورى تغيير بدهد كه به رقص و تصفيق معلَّق زدن برسد ، البته حرام است ، اگر چه در روايت بود : « إنَّ عليّ بنَ الحُسينِ عليهما السلام كان يقرا القرآن فرُبّما مَرَّ بِه المارُّ فَصَعِقَ مِنْ حُسْنِ صَوْتِه » . ليكن حقير تا اين اندازه جرأت ندارم كه عرض كنم ! لعلّ در حرمت لحن اهل فسق و طرب خصوصيّتى باشد در حرمت و به لحن عرب هرطور ادا