ندارند و اگر كسى سنخ كلام را ملتفت باشد و آهنگ سخن را بداند و ثمرهء تكلَّمات دستگيرش شود كمتر تعارض در اخبار مىفهمد . و ما بين غناء و لهو يا بين قرائت قرآن و غناء ، عموم و خصوص من وجه قائل شديم . و بر فرض تعارضِ اخبار ، « اصول عمليّه » حاكم است : « كُلُّ شيءٍ مُطْلَق حَتّى يَرِدَ فيه نَهْي » و « كُلُّ شَيءٍ لَكَ حَلال حَتّى تَعْرِفَ الْحَرامَ مِنْه » و « النّاسُ في سَعَةٍ مِمّا لا يَعْلَمُونَ » . حاصل كلام پس حاصل كلام در مسألهء غناء [ اين شد كه ] ، اگر مخلوط با آلات طرب نباشد و به بحر تصنيف و الحان اهل فسق و طرب كلمات را ادا نكند و در قرائت قرآن و خواندن اشعار ، قصد لهو و لعب نباشد ، بلكه قربةً إلى الله ، محض بردن اجر ، قرائت كند و لو به هر اندازه خوش صوت باشد و [ به ] تحريك و ترجيع كلمات را ادا كند ، عيبى و حرمتى ندارد . بلكه به سبب امر به تحسين صوت و ترجيع و تحزين و تغنّى ، رجحانى هم پيدا مىكند و إن شاء الله مُثاب و مأجور است . مضافاً در اطلاقاتى كه در فضائل مراثى امام حسين و ائمّه عليهم السلام دارد و تا در مرثيه و اشعار مصيبت ، تحسين و ترجيع و تحريكى در صوت به كار نرود ، شعر و لو هر چند بلند و عالى باشد ، رونقى پيدا نمىكند و گريه نمىآورد ، پس عمدهء رونق مطلق اشعار و مراثى به صوت حسن است . همچنانكه عمده رونق مطالب عاليه و حِكميّه به خطَّ خوش است و به خطَّ زشت و لو هر چند مطلب عالى باشد ، بيننده را ذوق و شوقى در فهم آن نيست و اين مطلب پر واضح است . پس غناء در مراثى و اشعار مصيبت و موعظه و مطالب حكميّه ايضاً جايز