خوانندگى مىكنند و در مراثى بدتر است ؛ بلى اگر مرثيه به طورى بخوانند كه نگويند خوانندگى مىكند و نگويند كه مرثيه به طور خوانندگى مىخواند ، ضرر ندارد . سؤال : موافق فتواى علماء دين و مفتيان آثار ائمّه معصومين عليهم السلام لفظ غنا چه معنى دارد ، به عبارت سهل و واضح ارشاد شود و آن در شرع شريف حرام است يا جايز ؟ و به تقدير اوّل حرمتش على الإطلاق يا مختص به غير مراثى سيّد الشهداء است ؛ و كيف ما كان تحقيق و وجود او به شهادت عرف عام چنانچه بنا را در اكثر مبانى و احكام بر آن نهاده اند ثابت مىتوان شد يا محوّل به شهادت واقفان رموز علم موسيقى ؟ و به هر حال كسى كه غنا مىشنود اگر به اين نهج عذر بكند كه ما دقايق موسيقى را نمىفهميم و غنا را خوب تميز نمىتوانيم بدهيم ، اين عذر عند الشرع مسموع خواهد شد يا نه ؟ بيّنوا توجروا . جواب : بسم الله و له الحمد . غنا « 1 » به عبارت واضح خوانندگى مىباشد و رجوع به عرف عام كه اشتراء كنيزهاى مغنّيهء وارده در اخبار ، مُشعِر به آن است ، بايد نمود و رجوع به اهل موسيقى و اهل خبره خصوص مقامات و اصوات ، بيجاست و استثنا در حرمت غنا نيست مگر در عروسى به شرايطش « 2 » ، ديگر در حدى براى شتر ؛ و در مراثى و در قرآن ، غنا عذابش بيشتر است . بلى اگر شك شود كه در عرف عام غنا باشد يا نباشد ، بنا را بر اباحه بگذارد و گوش دادن آن ضرر ندارد « 3 » ، هر چند احتياط اكمل است . . . .

--> « 1 » گذشت تفسير و حقيقت آن . ( صدر ) « 2 » جواز آن هم معلوم نيست . ( صدر ) « 3 » اگر موضوع غنا را به دست آورده باشد از شرع . ( محمد تقى ) . يعنى از آنكه مفهوم حقيقت غنا را به اجتهاد يا تقليد دانسته باشد و شك نمايد كه آواز فلانى داخل در موضوع غناست يا نه . ( صدر )