( 23 ) گفتارى از ملا محمد نراقى قدس سره ( م 1297 ) [ مقدمه ] ملا محمد نراقى ملقّب به « عبد الصاحب » و معروف به « حجّة الإسلام » ، فرزند ملا احمد نراقى ( 12451185 ق ) و نوادهء ملا مهدى نراقى ( حدود 12091128 ) است كه هر سه از عالمان بزرگ كاشان در سدهء دوازدهم و سيزدهم بوده‌اند . وى در 1215 ق به دنيا آمد و در 23 محرم 1297 به سراى باقى شتافت . سهيل كاشانى دربارهء او مىنويسد : جناب مستطاب علَّام فهّام آقاى حاجى ملا محمد الملقّب بحجّة الإسلام ( أدام الله أيّام دولته و أيّام إفاضاته على الأنام ) كه از اوايل عمر شريفش إلى الآن ، كه قريب هشتاد سال است ، همواره به قضاوت عامّه و امامت تامّه و تدريس علوم و تقديس رسوم و هدايت انام و اجراى احكام شرعيه قيام و اقدام فرموده . . . « 1 » مرحوم ملا حبيب الله شريف كاشانى نيز در وصفش مىگويد : هو العالم المحقِّق المدقِّق الممجّد الحاج الملا محمد . . . النراقي . . . و قد عاصرناه و تشرّفنا بخدمته ، كان عالماً فاضلًا .

--> « 1 » تاريخ كاشان ، ص 283