باللَّه . مگر آن وقتى كه قطع و يقين كند كه مطابق با فرمان الهى و رضاى او است ؛ آن هم نه به عقل خود بلكه مجرّد احتمال مبغوضيت آن عمل ، در اجتناب از آن عمل كافى است ؛ زيرا كه به حكم عقل مستقل ، دفع ضرر محتمل نيز واجب است تا چه رسد به ضرر مقطوع . واضح است كه ضرر تأخير [ امتثال ] فرامين الهيه از وقت خود ، سبب مشغول شدن به اين گونه صوارف از گناهان [ است ، و اين خود ] گناه عظيمى است بالضرورة نسبت به عظمت پروردگار عظيم . و ثانيا ، ضررى است به جامعهء بشرى اسلامى به سبب تجرّى او بر معصيت و تجرّى دادن جامعه بر اين امر خطير . و لا محاله شريك است با جميع متجرّئين در اين معصيت ، كه سبب دريدن پردهء حياى آنها شده است ؛ قطع نظر از اينكه اين خود هتك احترام ناموس شريعت مطهّره است . اوّلا ، وباى عام است ؛ ثانيا ، مضحكهء عقلاست ؛ ثالثا ، فساد اخلاق است ؛ رابعا ، بسا باشد كه اين فساد اخلاق لازم دارد غالبا ارتكاب بسيارى از قبايح را مثل بي مبالاتى در شرب خمر يا قمار ، كه عاقبت منجر شود به كدورت و نزاع ، و لا اقل منجر شود به افلاس و فقر در بين هم قطارها . با اينكه ترك اين ادّعاى باطل و چرند اگر در ضمن حرامى ديگر واقع شود [ كذا ] همانا مثل كسى است كه بگويد كه من زنا مىكنم كه مبتلا به شرب خمر نشوم يا بگويد وطى امرد مىكنم كه مبتلا به زنا نشوم . و قباحت اين امر واضح است و محتاج به ذكر دليل نيست . بدانكه در حرمت غنا و خوانندگى و همچنين استماع الحان موسيقى فرق نمىكند چه با آلات لهو باشد يا نباشد بلكه حلقوم و ناى باشد . بلى البته در آلات معدّه معصيتش بيشتر و عقابش زيادتر است ، چنانچه به اعتبار وقوع هر معصيتى به اعتبار زمان و مكان مخصوص البته عذاب مضاعف و زيادتر