و اگر در سجدهء اوّل صد مرتبه ( عفوا يا العفو العفو ) بگويد ، و بعد از آن جانب راست رو را بر زمين گذارد و هر دعا و ذكرى كه داند بخواند ، مثل ( يا اللّه يا ربّاه يا سيّداه ) ، و همچنين پهلوى چپ رو را بر زمين گذارد و چنين دعائى يا ذكرى بخواند ، پس بار ديگر پيشانى را بر زمين گذارد و صد مرتبه ( شكرا شكرا ) بگويد خوب است . و در اين سجده بر خلاف سجده‌هاى نماز سنّت است كه دستها را بر زمين بخواباند ، و سينه و شكم را بر زمين برساند . و ايضا مستحبّ است كه حاجات خود و برادران مؤمن خود را طلب نمايد ، و در تضرّع و زارى و مناجات تقصير ننمايد و بسيار طول بدهد . چنانچه در احاديث معتبره وارد شده است كه : بنده در هيچ حالت قرب او به خدا زياده نيست از حالتى كه در سجود گريان باشد « 1 » . و ائمّهء ما صلوات اللّه عليهم سجده‌هاى بسيار طولانى بجا مىآورده‌اند ، خصوصا حضرت امام موسى كاظم عليه السّلام كه بعد از نماز صبح به سجده مىرفته‌اند و روز كه بلند مىشده است سر از سجده برمىداشته‌اند ، و اگر در حالى بوده‌اند كه مشغول هدايت خلق نمىتوانسته‌اند شد اكثر احوال در سجده مشغول مناجات بوده‌اند ، و همچنين اصحاب كبار ايشان اين طريقه را داشته‌اند ، حتّى آنكه نقل كرده‌اند كه بعضى از ايشان آن‌قدر طول مىداده‌اند سجده را كه مرغ در پشت ايشان آشيانه مىگذاشته ، و دعاهاى سجده از اهل بيت صلوات اللّه عليهم بسيار منقول است ، و اين كتاب گنجايش ذكر آنها را ندارد . و بهترين آنها آن است كه كلينى به سند حسن روايت كرده است كه عبد اللّه بن

--> ( 1 ) بحار الانوار 86 / 203 ح 16 .