العلامة المجلسي

373

عين الحيات ( فارسى )

و از او اميد خيرات و دفع شرور داشته باشد ، و بداند كه هرچه واقع مىشود به تقدير الهى مىشود ، و اگر خدا خواهد كه نفعى به كسى برسد هيچ‌كس منع آن نفع از او نمىتواند كرد ، و خدا قدرتش از همه كس بيشتر است ، و اگر خيرى و نفعى را از تو منع نمايد و نخواهد كه به او برسد جميع عالم اگر متّفق شوند به او نمىتوانند رسانيد . و تفويض نيز نزديك به اين معنى است ، و بايد كه به اين سبب از مخلوقين مأيوس شود ، و رضاى ايشان را بر رضاى خدا اختيار نكند ، و در جميع امور بر خود و بر ديگران اعتماد نكند ، و همگى اعتمادش بر خدا باشد ، و اين اعلاى مراتب يگانه‌پرستى است ، كه قدرت و تصرّف و تدبير را مخصوص خدا داند ، و قدرتهاى مخلوقين را همه مقهور قدرت حق‌تعالى داند . چنانچه به سند معتبر از امام صادق عليه السّلام منقول است كه شرك خفىتر است در آدمى از جاى پاى مورچه ، و از جملهء شرك است انگشتر را از انگشت به انگشت ديگر كردن براى اينكه امرى يادش بماند ، و مثل اين از چيزهاى ديگر . و اين معنى براى اين شرك است كه اعتماد بر خداوند نكرده و بر او توكل نكرده است ، و بر انگشتر گردانيدن اعتماد كرده ، و حاصل آن است كه هر روگردانيدن از خدا و متوسّل شدن و اعتماد نمودن بر غير او يك مرتبه از مراتب شرك است . و به سند معتبر منقول است كه : حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله از جبرئيل سؤال نمودند از معنى توكّل بر خدا ، جبرئيل گفت : توكّل آن است كه بدانند مخلوقين ضرر و نفع نمىرسانند ، و در عطا و منع مستقل نيستند ، و از مخلوقين مأيوس شوند ، پس چون بنده‌اى چنين باشد از براى غير خدا كار نمىكند ، و اميد ندارد از غير او ، و