و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه : چون دعا كنى گمان كن حاجت تو در خانهء تو است « 1 » . و در حديث ديگر فرمود : اگر كسى از شما خواهد كه از خدا هر حاجتى بطلبد به او عطا كند ، بايد از همگى مردم مأيوس و نااميد باشد ، و اگر اميد از غير خدا نداشته باشد ، پس چون خدا اين حالت را از دل او يابد هرچه سؤال كند به او عطا مىفرمايد « 2 » . و اين معنى در باب سؤال از مخلوقين هم ظاهر است ، هركه عظمت پادشاهى را بيشتر مىداند و وسعت ملك و خزانه و كرم او را بيشتر مىداند توقّع عطا از او زياده دارد ، و پادشاه نيز درخور توقّع و شناسائى او به او عطا مىكند ، و در اين باب سخن بسيار است ، و اين رساله گنجايش تفصيل آن ندارد . پنجم : از شرايط استجابت مبالغه و الحاح در دعاست ، و الحاح نزد مخلوقين به اعتبار تنگى حوصله و قلّت كرم ايشان بدنماست ، امّا حق‌تعالى دوست مىدارد به سبب وسعت لطف و رحمت نامتناهى كه نزد او در سؤال مبالغه و الحاح نمايند . چنانچه از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است : و اللّه كه الحاح نمىنمايد بندهء مؤمنى بر خدا در حاجت خود ، مگر اينكه حق‌تعالى حاجت او را برمىآورد « 3 » . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : حق‌تعالى مكروه و دشمن مىدارد الحاح كردن مردم را بر يكديگر در سؤال و از براى خود اين را پسنديده و دوست مىدارد كه از او

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 473 ح 1 . ( 2 ) بحار الانوار 93 / 355 ح 4 . ( 3 ) اصول كافى 2 / 475 ح 3 .