شعبهء دوم : تفكّر در كنه ذات و چگونگى صفات واجب الوجود است ، و كنه ذات واجب را دانستن محال است ، و كنه صفات نيز چون عين ذات است محال است ، و تفكّر در انحاى وجوه و كيفيّات ذات و صفات ممنوع است ، و اخبار بسيار بر نهى وارد شده است ، و عقلى كه از شناخت خود ، و از معرفت بدنى كه مدبّر اوست و به او تعلّق دارد ، و از معرفت اجسامى كه هميشه در نظر دارد ، عاجز است ، چگونه جرأت مىتواند كرد كه در معرفت واجب الوجود تفكّر نمايد ، پس در اين باب بايد به نحوى كه خدا در قرآن مجيد فرموده ، و حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و حضرت ائمّه معصومين عليهم السّلام در خطبهاى بليغه و احاديث متواتره بيان فرموده‌اند اعتقاد نمايد ، بعد از آن از راه عبادت و بندگى زيادتى هدايت را طلب نمايد ، و به عقل ناقص خويش مغرور نشود ، كه به غير حيرت و كفر و ضلالت ثمر نمىبخشد . چنانچه در حديث معتبر از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه : در خلق خدا و غرايب صنع او سخن بگوئيد ، و در ذات خدا سخن مگوئيد ، كه سخن گفتن در ذات خدا به غير حيرانى ثمرى نمىبخشد « 1 » . و در حديث ديگر فرمود در هرچه خواهيد سخن بگوئيد و در ذات خدا سخن مگوئيد « 2 » . و به سند صحيح از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام منقول است : در تفسير اين آيه كه وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى فرمود كه : چون سخن به خدا منتهى شد از سخن باز ايستيد « 3 » . و در حديث معتبر ديگر فرمود كه : زنهار كه تفكّر در خدا مكنيد ، و ليكن اگر

--> ( 1 ) اصول كافى 1 / 92 ح 1 . ( 2 ) اصول كافى 1 / 92 ذيل ح 1 . ( 3 ) اصول كافى 1 / 92 ح 2 .