اسحاق بن جعفر صادق عليه السّلام ، و الاول مروي عن ثقاة النسابين « 1 » . و مادر حسن بن زيد أم ولد بود زجاجه مىگفتند ، و لقب او رقوقا « 2 » ، و عقب زيد از پسرش أبو محمد الحسن الامير است . و كنيهء حسن مثنى أبو محمد ، مادر او خولة بنت منظور بن زيان بن سيار بن عمرو بن جابر بن عقيل بن سمي بن حازم بن قرارة بن دينان ، و در تحت محمد ابن طلحة بن عبيد اللّه بود ، و در جنگ جمل محمد بن طلحة كشته شد ، و از او فرزندان داشت ، الحسن بن علي بن أبي طالب عليهما السّلام او را به‌خواست . پدر او منظور بن زيان بشنيد به مدينه آمد و بر در مسجد رسول صلّى اللّه عليه و آله بنشست و گفت : من بدين راضى نيستم ، حسن بن علي عليهما السّلام دختر او را تسليم كرد ، و او را در هودج نشاند و از مدينه بيرون رفت ، خوله پدر را گفت مرا به كجا مىبرى از نزديگ پسر أمير المؤمنين علي عليه السّلام و سبط حضرت رسالت ؟ پدر گفت : اگر تو را به او حاجت است تو را باز برم ؟ دختر گفت : بلى . پس دختر را باز گردانيد ، و به نخلستان مدينه آورد ، و حسن و حسين و عبد اللّه ابن جعفر را بديد ، و دختر را تسليم امام حسن عليه السّلام كرد ، پس از آن دختر حسن مثنى به وجود آمد ، و امام حسين دختر خود فاطمه را به حسن مثنى داد ، و حسن مثنى متولى صدقات حضرت علي عليه السّلام بود . و امام زين العابدين عليه السّلام با او منازعه كرد ، پس حصهء امام حسين عليه السّلام را به او مسلم داشت ، چون هر دو از اولاد فاطمهء زهرا عليهما السّلام بودند ، و أمير المؤمنين عليه السّلام وصيت كرده بود كه فرزندان فاطمه متولى صدقات او باشند . و عقب حسن مثنى از پنج پسرند : عبد اللّه المحض ، و ابراهيم الغمر ، و حسن

--> ( 1 ) مانند نسابه جمال الدين أحمد بن على بن عنبه در عمده ص 70 . ( 2 ) در عمده : رقرقا .