بُعد « وقيل بعداً » « 1 » به زاويهء قرب « من تقرّب إلى اللَّه شبراً تقرّب إليه ذراعاً » « 2 » رسد « 3 » واز دل غموم معصيت وقيد « 4 » هموم دار آخرت ، به جان أمان يابد ؛ چنانچه در حديث نبوي هم مصدّق اين معنى وارد است كه : « إنّ العبد إذا اعترف ثمّ تاب تاب اللَّه عليه » « 5 » يعنى چون بنده بر اسائت اعمال خويش مطلع شود وبه تقصيرات ، معترف آيد واز ما فات ، نادم وبر تدارك آن ، عازم وبر صرف باقي عمر در طاعات ، جازم گردد حضرت اللَّه - تعالى وتقدّس - گناهان أو را عفو فرمايد وأو را از زمرهء مقبولان گرداند ؛ چه دست عنايت « 6 » بىعلّت أو آلايش بسيارآلوده روزگار را به درياى عفو « 7 » شسته وبدرقهء كرم بىنهايت أو بس مغرقان بحر هلاك را از غرقاب معاصي رهانيده . « 8 » نظم عفو أو بخشيده هم‌چون ما بسى * لطف أو شامل به حال هر كسى وچون در لفظ حديث قدسي ، « يا ابن آدم » واقع است ، برهان صحّت نسبت با « 9 » آدم وآدميّت توبهء تائب « 10 » بود كه « وَعَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَهَدى » « 11 » بلكه به موجب نصّ با درايت « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً » « 12 » أي خالياً عن الشوائب ، بر هر مؤمني كه طالب نجاح وجوياى فلاح است ، توبه واجب ولازم است ؛ زيرا كه احكام اضداد در جبلت انسان ، مركوز وأصول خير وشرّ در طينت أو معجون است وتخليص جوهر شريف انساني از خبايث آثار شيطانى ، ممكن نيست مگر به گذار احدى النارين ؛ آتش ندم يا نار جهنّم . پس مبادرت تخليص « 13 » به أخفّ النارين پيش از طي بساط اختيار ، دأب اخيار ورسم ابرار است .

--> ( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 44 . ( 2 ) . مسند أحمد ، ج 5 ، ص 155 ، عوالي اللئالي ، ج 4 ، ص 116 . ( 3 ) . ف : - رسد . ( 4 ) . ف : - وقيد . ( 5 ) . صحيح البخاري ، ج 5 ، ص 59 . ( 6 ) . ف : غايت . ( 7 ) . ف : - عفو . ( 8 ) . ف : رهانيد . ( 9 ) . ف : بسبب يا . ( 10 ) . ف : نائب . ( 11 ) . سورهء طه ، آيهء 121 و 122 . ( 12 ) . سورهء تحريم ، آيهء 8 . ( 13 ) . م : - تخليص .