فرض گردانيده‌اند « 1 » كه « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » « 2 » بگويند وچون هيچ كس در استقامت اين صراط از ميل ، خالى نيست ، لاجرم هيچ كس را از ورود آتش دوزخ چاره نيست ؛ چنانچه در كلام مجيد واقع است « 3 » « وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا * ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا » « 4 » يعنى هيچ كس نيست كه أو را در دوزخ ، ورود نخواهد بود . بلكه همه را در دوزخ ، حاضر خواهيم كرد . بعد از آن ، پرهيزكاران را كه آينهء دل را « 5 » از غبار ميل به اغيار نگاه داشته‌اند ، به سعادت نجاح وفلاح ، مشرف گردانيم وهواپرستان تيره‌روزگار را در آن جا بمانيم . نقل است از أبو ميسره - قُدّست أسراره - كه از أكابر تابعين بود و « 6 » سى وسه سأله پهلو بر زمين ننهاده « 7 » چون شب درآمدى تا روز بر خود نوحه كردى ورخسارهء مباركش از بسيار گريستن ريش « 8 » گشته بود . روزى مادرش گفت : اى جان مادر ! از خُردى تا غايت ، هيچ گناه از تو در « 9 » وجود نيامده وهمه عمر در طاعت ورياضت گذاشته‌اى « 10 » وحضرت حق ، تو را به شرف اسلام وعلم مشرّف گردانيده است . اين چندين نوحه چرا مىكنى ؟ گفت : اى مادر ! چون نوحه نكنم كه حق « 11 » - جلّ وعلا - ما را خبر داده است كه « همه را به دوزخ در « 12 » خواهيم برد » ونمىدانم كه من از آنها خواهم بود كه از آن‌جا نجات يابند يا نه « 13 » ؟ واين از آن سبب گفت كه حقيقت استقامت به زمين « 14 » صراط عدالت ، مقدور نوع بشر نيست مگر به توفيق عنايت ربّانى وتأييد

--> ( 1 ) . ف : هفده بار جهانيان را فرض كرده‌اند . ( 2 ) . سورهء فاتحه ، آيهء 6 . ( 3 ) . ف : + / كه . ( 4 ) . سورهء مريم ، آيهء 71 و 72 . ( 5 ) . ف : - را . ( 6 ) . ف : - و . ( 7 ) . ف : ننهاد و . ( 8 ) . م : ربش . ( 9 ) . ف : از خردى تا حال گناهى هيچ در . ( 10 ) . ف : گذرانيده . ( 11 ) . ف : - حق . ( 12 ) . ف : - همه را در دوزخ . ( 13 ) . ف : نى . ( 14 ) . ف : برمن .