مهدى مهريزى و على صدرايى خويى
22
ميراث حديث شيعه
واسطهء پدر وجدّ خويش ، از شيخ صدوق رحمه الله نقل كرده است . در سند اين روايت ، به دو كس از صاحبانِ كتاب ( عبد العزيز بن يحيى الجلودي ، محمّد بن زكريّا الجوهري ) برمىخوريم كه در شمار مشايخ صدوقاند . از اين رو شايد اين خطبه در كُتُب آنها بوده است وصدوق نيز آن را از طريق ايشان در كتب خود نقل كرده ؛ امّا اينك در هيچ يك از كتابهاى صدوق رحمه الله اين خطبه را نمىيابيم . بارى ؛ راويان خطبه مونقه بر طبق اين سند ، بدين قرارند : 1 . عليبن محمّدبن علي التميمي علي بن محمّد بن علي بن عبدالصّمد تميمي نيشابورى سبزوارى ، فاضلى جليل القدر « 1 » وبرخاسته از خاندانى شُهره به فقاهت وفضيلت است . وى از طريق پدر وجدّ خويش ، از شيخ صدوق رحمه الله روايت مىكند . از آنجا كه نسخهاى از امالى صدوق رحمه الله را به سال 553 ق روايت وكتابت كرده « 2 » ، بنابراين تا اين سال در قيد حيات واز هم روزگاران ضياء الدّين راوندى ( م . ح 572 ق ) ، قطب الدين راوندى ( م . 573 ق ) وابن شهرآشوب مازندرانى ( م . 588 ق ) بوده است . جز اين چيزى ديگر از تاريخ ولادت ، رحلت وزندگانى أو دانسته نيست . تنها اثرى كه از وى مىشناسيم ، كتابي در دعا به فارسي ، با نام ذخيرة الآخرة است « 3 » .
--> ( 1 ) . لقبى است كه شيخ حرّ عاملي رحمه الله ، بدان أو را ستوده است . ر . ك : أمل الآمل ، ج 2 ، ص 198 ، 202 . ( 2 ) . رياض العلماء وحياض الفضلاء ، ميرزا عبداللَّه أفندي ، ج 4 ، ص 222 . ( 3 ) . صاحب اين قلم چندى است كه تصحيح وتحقيق اين گرامى كتاب را به پايان آورده كه به خواست خداى در آيندهاى نزديك منتشر خواهد شد . وجوه اهميّت اين اثر را در مقدّمهء كتاب آوردهام . لازم به يادآورى است كه جناب آقاى رسول جعفريان نيز ، چاپى از آن ارائه كرده است . ( قم ، انتشارات انصاريان ، 1375 ) .