مهدى مهريزى و على صدرايى خويى
69
ميراث حديث شيعه
شايان ذكر است كه نام شاگردانى كه أربعين ابن أبي الفوارس را جمع آورى نمودهاند وسيد بن طاووس از روى نسخه آنها - / كه در همين مقدمه به آن اشاره خواهد شد - / در كتاب اليقين خود ، نقل نموده است ؛ مشخّص نيست . « أربعين » ابن أبي الفوارس تنها اثرى كه از ابن أبي الفوارس بر جاى مانده ونام وى نيز به وسيلهء آنْ زنده ماندهاست ، كتاب أربعين است . در اين كتاب ، ابن ابىالفوارس ، چهل حديث در مناقب وفضائل حضرت علي عليه السلام را به نقل از سى وهشت شيخ ، نقل كرده است . مؤلف ، در آغاز هر حديث ، نام شيخى كه حديث را از وى شنيده وتاريخ دقيق سماع ( روز ، ماه ، سال ) وپس از آن ، نام محلّى كه حديث را در آن جا شنيده ، ذكر نموده وپس از آن ، سند حديث را ذكر مىكند . نكتهاى كه بايد بدان توجّه داشت ، اين كه أربعين أبى الفوارس ، دو تنظيم داشتهاست : يكى تنظيمى كه خود وى انجام داده وهمان است كه دو نسخه از آن ، امروزه موجود است ، با اين تغيير كه كاتبان ، القابى را كه ابن ابىالفوارس براي مشايخ خود وديگر روايان موجود در سلسلهء سند ذكر نموده ، در أغلب موارد ، نياوردهاند وگاهى مقدارى از سند ( ودر حديث سى وهشتم ، تمام سند ) را حذف كردهاند وسال سماع حديث را در هر دو نسخه ذكر نكردهاند ؛ ولى شمارهء أحاديث ، در هر دو نسخه برابر است ودر اوّل هر دو نسخه چنين آمده : بسملة كتاب فيه أربعون حديثاً في مناقب أمير المؤمنين علي بن