مهدى مهريزى و على صدرايى خويى

14

ميراث حديث شيعه

آنجا كه تاكنون بيش از يكصد وبيست تحقيق دربارهء « بحار الأنوار » ، سامان گرفته‌است . « 1 » آنچه را تا به‌حال دربارهء « بحار الأنوار » انجام شده ، در ده حوزه مىتوان دسته‌بندى كرد : 1 - چاپهاى متعدد ، سنگى ، سربى وحروفى . نخستين چاپ « بحار الأنوار » در سال 1248 ق ، در هند انجام شد وسپس در سال 1270 ق ، در إيران به طبع رسيد . پس از اينها چاپ معروف كمپانى صورت گرفت كه از سال 1303 تا 1315 ق ، به طول مىانجاميد كه اين طبعها به قطع رحلي وچاپ سنگى است . چاپهاى جديد اين كتاب ، در سال 1376 ق ، از سوى انتشارات مكتبة اسلامية ودارالكتب الاسلامية انجام شد سپس بارها از روى آن افست شد . 2 - تصحيح وتحقيق « بحار الأنوار » . نخستين تصحيح ، در قطع وزيري صورت گرفت كه توسط گروهى از عالمان واساتيد ، چون عبد الرحيم ربّانى شيرازي ، محمدتقى مصباح يزدى ، محمدباقر بهبودى ، على أكبر غفّارى ، سيدابراهيم ميانجى به انجام رسيد . 3 - فهرست نويسى . فهرست‌نويسى ، راهنمايى كردن به آنچه در كتاب است ، از قبيل : آيات ، اعلام ، أماكن ، قبائل ، اشعار ، أمثال ، أبواب ومنابع ، اطلاق مىشود و « بحار الأنوار » ، داراى فهارس فراوان است ؛ از قبيل : فهرست الكتب المأخوذ منها البحار ، هداية الأخبار إلى فهرس بحار الأنوار ، المعجم المفهرس لألفاظ عناوين أبواب بحار الأنوار ، بحار الأنوار في تفسير المأثور بالقرآن ، دليل الآيات المفسرة وأسماء السور في أحاديث بحار الأنوار . « 2 »

--> ( 1 ) . مجلّه مشكاة ، ش 29 ، ص 154 - 166 ؛ المعجم المفهرس لألفاظ بحارالأنوار ، ج 1 ، ص 105 . ( 2 ) . مجلّه مشكاة ، ش 29 ، ص 158 - 160 : « كتابشناسى تأليفات علّامهء مجلسي » ؛ المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحار الأنوار ، ص 105 و 115 - 117 .